Samfélagsmiðlar

„Þetta gengur alls ekki nógu hratt“

N1 ætlar að fjölga verulega hraðhleðslustöðvum sínum á næstu mánuðum. Þær verða 53 í stað 23. Fyrstu hraðhleðslustöðvar N1 í Reykjavík, Reykjanesbæ og á Akureyri verða að veruleika. Einar Sigursteinn Bergþórsson, forstöðumaður orkusviðs N1, segir þó að rafvæðingin sé ekki nógu hröð, innviðir mæti ekki þörfum markaðarins.

Einar Sigursteinn Bergþórsson, N1

Einar Sigursteinn Bergþórsson

Bensínstöðvar minna okkur á að enn þarf stór hluti bílaflota okkar bensín eða dísilolíu. Að tæpum sjö árum liðnum, eða 2030, verða nýskráningar bensín- og dísilbíla bannaðar. Þeir ættu því flestir að hverfa af götunum á áratugnum þar á eftir. 

N1 stendur á gömlum grunni í sölu jarðefnaeldsneytis Íslandi og býr að víðtæku söluneti sem Olíufélagið hf. hafði byggt upp, bensínstöðvar sem í daglegu tali voru kenndar við Esso. En hvernig gengur gömlum bensín- og olíusala að bregðast við rafvæðingu bílaflotans? TÚRISTI hitti Einar Sigurstein Bergþórsson, forstöðumann orkusviðs N1, í höfuðstöðvum móðurfélagsins, Festi hf. í Kópavogi:

„Það gengur bara vel. Við búum að nokkurra ára reynslu á þessum markaði, settum fyrst upp fyrir fjórum til fimm árum nokkrar hraðhleðslustöðar úti á landi í samstarfi við ON. Þær eru sumar komnar á tíma núna, með búnað sem er að verða úreltur. Það hefur safnast upp mikil reynsla á þessum tíma. Þetta er ný tækni og verið er að þróa búnaðinn sem fylgir.

Allir eru að taka sín fyrstu skref í þessu. Við erum á sama stað og aðrir: Að laga okkur að þróuninni, þreifa okkur áfram og þróast með tækninni. Breyta hefðbundnum bensín- og olíustöðvum í fjölorkustöðvar.”

Mun þetta alltaf fara saman – að rafbílar verði hlaðnir á þessum þjónustustöðvum sem byggst hafa upp vegna sölu á bensíni og olíu?

Hefðbundin bensínstöð sem brátt verður fjölorkustöð – MYND: ÓJ

„Við sjáum fyrir okkur að á meðan þörf er á hvorutveggja, jarðefnaeldsneyti og rafmagni á bíla, þá verði fyrirkomulagið svona. Við seljum líka mat á þessum stöðvum og getum þjónustað fólk á ferð um landið með margvíslegum hætti, ferðamenn og aðra. Hagur okkar liggur í því að bjóða fjölbreytta þjónustu á einum stað. Lóðirnar eigum við og sjáum fyrir okkur meiri uppbyggingu á þeim.”

Gömlu bensínstöðvarnar hafa þá breyst í þjónustumiðstöðvar.

„Það sem við höfum umfram aðra sem eru að setja upp hraðhleðslustöðvar er að við getum boðið viðskiptavininum upp á meiri þjónustu. Þetta eru ekki bara staurar einhvers staðar úti á víðavangi heldur mannaðar stöðvar sem veita mikla þjónustu. Þú getur fengið þér að borða eða notið afþreyingar á meðan þú bíður eftir því að bíllinn hlaði sig. Það getur tekið 30 til 40 mínútur.”

Fjölorkustöðin við Staðarskála – MYND: N1

Sjálft raforkuflutningskerfið setur ykkur eins og öðrum ákveðin mörk. Það er ekki hægt að setja upp hraðhleðslustöð hvar sem er.

„Þetta hefur gert það af verkum að það hefur tekið lengri tíma en við áætluðum að byggja upp hraðhleðslunetið. Við höfum sett okkur að fjölga stöðvunum um 30. Þær eru 23 í dag – á 11 stöðum hringinn í kringum landið. Ætlunin er að styrkja hleðsluinnviði á þessum stöðum og fjölga stöðvum. Við ætlum að setja upp hraðhleðslustöðvar á Akureyri í sumar og fjölga þeim á höfuðborgarsvæðinu, þar sem flestir rafbílarnir eru. Við erum með eina stöð í Háholti í Mosfellsbæ. Þar ætlum við að fjölga stöðvum eins og í Borgarnesi og Vík. Þá ætlum við setja upp nýja hraðhleðslustöð við Ártúnshöfða vestanverðan og aðra við nýjan þjónustukjarna í Reykjanesbæ, sem nýst getur bílaleigum og öðrum fyrirtækjum í grenndinni.”

Þið eruð því að hefja uppbyggingu hraðhleðslustöðva í Reykjavík, á Akureyri og í Reykjanesbæ en eruð með stöðvar í Mosfellsbæ og í Kópavogi. Af hverju veljið þið að hefja þessa þjónustu í úthverfum höfuðborgarsvæðisins?

„Það er margt sem þarf til að þetta gangi upp. Á sumum stöðum hafa verið vandamál varðandi byggingarleyfi, ýmis vandkvæði í borgarskipulagi gagnvart okkur hafa tafið uppbygginguna töluvert. Svo hefur tekið sinn tíma að fá veitufyrirtæki til að útvega nýjar heimtaugar. Biðtími eftir þeim getur verið eitt ár eða lengri tími. Við sjáum auðvitað að þörfin er mikil í Reykjavík og þess vegna ráðumst við í að setja upp nýjar hraðhleðslustöðvar fyrir aftan núverandi þjónustustöð N1 við Ártúnshöfða.

Ný hraðhleðslustöð verður sett upp á Ártúnshöfða í sumar – MYND: ÓJ

Þarna hafa verið bílastæði en á þessum stað verða settar upp hleðslustöðvar með góðu aðgengi. Við leggjum áherslu á að hægt sé að hafa gegnumakstur við þær stöðvar sem settar eru upp – eins og er við bensíndælurnar. Við erum með 30 þjónustustöðvar um allt land og stefnt er að því að þær verði fjölorkustöðvar ef hægt er að koma því við. Óvíst er að skipulag leyfi sumstaðar að settar verði upp hraðhleðslustöðvar.”

Víða um landið er takmörkuð geta í flutningi rafmagns, t.d. á milli Egilsstaða og Akureyrar. Hvernig ætlið þið að bregðast við því?

„Það eru aðrir kostir í stöðunni á þeim svæðum þar sem ekki er aðgangur að nægilegu afli í gegnum flutningskerfið. Þá er hægt að nýta þá innviði sem fyrir eru og setja upp rafhlöður.”

Bíll í hleðslu – MYND: N1

Rafmagnið verður ekki framleitt með því að brenna dísilolíu?

„Nei, það myndum við aldrei gera, enda ekkert vit í því. Það er yfirlýst stefna N1 að færa sig yfir í græna orkugjafa.”

Er trúverðugt að fyrirtæki sem hefur miklar tekjur af því að selja jarðefnaeldsneyti segist stefna að því að hætta þeim viðskiptum – útrýma því – en taka í staðinn upp sölu á rafmagni?

„Þetta skiptir höfuðmáli fyrir okkur öll sem manneskjur – að brugðist sé við loftslagsvandanum. Við vitum öll að þetta er sú leið sem við þurfum að fara, hversu hratt sem það gerist. Við ætlum að nota okkar þekkingu, viðskiptasambönd, dreifileiðir og annað til að styðja og vera leiðandi í þessari þróun. Sala á raforku verður tekjustoð fyrirtækisins þegar olíusalan hverfur.”

Núverandi net hraðhleðslustöðva N1 – MYND: N1

Eigendur rafbíla eru óþolinmóðir, vilja geta hlaðið þá víðar og með auðveldari hætti. Gengur þetta of hægt?

„Þetta gengur alls ekki nógu hratt, fylgir ekki þróuninni nógu vel. Hætta er á að innviðir verði eftir á og dragi þar með úr hraða þessara umskipta yfir í rafmagn. Það vill enginn. Við viljum auðvitað frekar að uppbygging innviða leiði þróunina og að það verði hvetjandi fyrir þá sem eru að hugsa um að skipta yfir í rafmagn. Margir veigra sér við að kaupa rafbíl af því að þeir treysta því ekki að hægt verði að ferðast um landið. Auðvitað viljum við ekki að þetta sé þannig. Stjórnvöld setja markmið í orkuskiptunum en það vantar nákvæmari áætlun um það hvernig eigi að ná markmiðinu. Það verður að huga betur að því hvernig staðið er að uppbyggingunni. Það er ekki skynsamlegt að eyða miklu í innviði sem nýtast illa – að setja upp hleðslustöðvar einhvers staðar á víðavangi á meðan að þörf er á miklu fleiri stöðvum á höfuðborgarsvæðinu og í helstu þéttbýliskjörnum landsins. Það er erfitt að fara hringinn núna og treysta þvi að þessar stöku stöðvar séu lausar og starfhæfar þegar þú kemur.

Þetta er ekki jafn einfalt og bensíndælur – sem flytja vökva úr einum geymi í annan. Það er um að ræða tvær tölvur sem tala saman og upp geta komið samskipta– og netvandamál. Listinn af því sem getur komið upp á er langur. Það er margt sem getur einnig bilað sem krefst tæknilegrar aðstoðar. Stundum liggur vandinn hjá notandanum sjálfum. Við reynum að leysa úr málum í þjónustuveri okkar.”

Hraðhleðslustöðvar N1 við Krónuna og Elko í Kópavogi – MYND: N1

Er samkeppnisumhverfið heilbrigt?

„Nei, það vantar mjög mikið upp á það. Þó að við séum stórt fyrirtæki þá er það lítið á þessum markaði. Við finnum vel fyrir því að samkeppnisaðilar okkar sem eru oftast raforkufyrirtæki ætla að taka á þessu af krafti með áherslu á raforkusöluna. Við stefnum hinsvegar að auknu þjónustuframboði. Það hangir ekki allt á orkusölunni. Styrkur okkar í samkeppninni er þjónustunetið á landinu og reynsla af því að þjónusta almenna viðskiptavini og fyrirtæki. N1 er fyrirtæki sem er á markaði til að keppa í þjónustu og verði á henni. Áður en einkaaðilar stigu inn á markað í sölu á raforku bar verðlagning þar þau merki að engin samkeppni ríkti.”

Sérðu fyrir þér að sveitarfélög, hótel og gististaðir, stíga inn og bjóða upp á rafhleðslu bíla til að stykja þjónustu við ferðafólk?

„Það er ekki á færi hvers sem er að reka hleðslustöðvar. Reksturinn krefst ákveðinnar þekkingar. Við munum að sjálfsögðu ásamt samkeppnisaðilum þjónusta ferðafólk sem fer um landið.”

Einar Sigursteinn Bergþórsson: „Styrkur okkar í samkeppninni er þjónustunetið á landinu– MYND: ÓJ

Hvar verður N1 statt í hraðhleðslumálum að fimm árum liðnum?

„Þá verðum við komin með hraðhleðslu á öllum okkar þjónustustöðvum og fyrir utan afgreiðslustaði Krónunnar og Elko, systurfélaga okkar. Það verða fleiri en ein hleðslustöð á hverjum stað. Það er mikilvægt í þessari þróun að ekki sé verið á reiða sig á eina stöð. Svo erum við með 50 umboðsmenn um allt land. Við sjáum fyrir okkur að byggja upp rafhleðslu á afskekktari stöðum – minni stöðvar sem þurfa lengri tíma til að hlaða bílinn en dugar til að skila honum á næsta stað.”

Nýtt efni

Með hjálp málgreiningarforrits og athugun á orðanotkun hefur Lapo Lappin komist að því að tvær af vinsælustu bókum Camillu geta varla verið skrifaðar af höfundinum sjálfum og bendir Lappin á að textinn líkist mjög textum eftir annan rithöfund, Pascal Engman. Sjálf neitar Camilla (og það gerir Pascal einnig) öllum ásökunum og telur þær vera ávöxt öfundar …

Stundum fer rás atburða í hring. Flugvélasmiðja Spirit í Wichita var sett á stofn af Stearman Aircraft árið 1927 en tveimur árum síðar eignaðist United Aircraft and Transport Corporation fyrirtækið og rak til ársins 1934. Þá tók Boeing við rekstrinum og í heimsstyrjöldinni síðari, árið 1941, varð Spirit deild innan Boeing. Þannig hélst fyrirkomulagið til …

„Ég er búinn að vera í björgunarsveit í að verða 15 ár og í öllum útköllum tók ég Beef Jerky, þurrkað nautakjöt frá Bandaríkjunum, með mér sem nesti í neyð. Ég gekk til dæmis einu sinni þvert yfir landið, frá Reykjanestá yfir á Langanes og fyrir þá ferð gerði ég mikla leit að góðu, íslensku …

Næring forfeðra okkar á oftar en ekki fyllilega erindi við nútímamanninn. Sum þeirra matvæla sem nú er hent var hreinlega slegist um áður fyrr. Með vaxandi hraða þjóðfélagsins og breyttri menningu hefur heilsusamlegt hráefni eins og innmatur, dýrafitur, bein og mergur orðið að hliðarafurð sem fer til spillis. Þessi sóun hefur í för með sér …

Gistinætur Breta á norðlenskum hótelum í janúar voru 422 talsins sem er rétt um tíund af því sem var í janúar árin 2018 og 2019 þegar breska ferðaskrifstofan Super Break bauð upp á pakkaferðir til Akureyrar frá nokkrum breskum flugvöllum. Tilkoma áætlunarflugs Easyjet frá London til Akureyrar hefur því ennþá miklu minni áhrif á gistigeirann …

Stærstu hluthafar Play skuldbindu sig til að leggja flugfélaginu til 2,6 milljarða króna í nýtt hlutafé í byrjun síðustu viku en með þeim skilyrðum að hlutafjárútboðið myndi nema samtals fjórum milljörðum króna. Nú hefur félagið tryggt sér þá 1,4 milljarða sem upp á vantaði. Þetta kemur fram í tilkynningu. Þar segir að þessi hlutafjáraukning sé …

Í febrúar léku þýsku fótboltaliðin Hansa Rostock og Hamburger Sport Verein (HSV) á heimavelli Hansa í Rostock. Bæði liðin eru gömul stórveldi á fótboltavellinum en eru nú í nokkrum öldudal og leika í annarri deild þýska fótboltans. Leikurinn endaði 2-2 sem voru auðvitað töluverð vonbrigði fyrir lið Hamborgar því þeir keppast við að komast aftur …

Útgerðir skemmtiferðaskipa virðast bjartsýnar um að fólk sæki mjög í siglingar á árinu. Ferðaþorstanum eftir innilokun Covid 19-áranna hafi ekki enn verið svalað. Þá kjósi margir, sem á annað borð hafa efni á því, verja fleiri ferðadögum á friðsælu floti um heimsins höf fremur en að olnboga sig í gegnum manngrúa borga og vinsælla ferðamannastaða. …