Samfélagsmiðlar

Loftslagsbreytingar og ferðavenjur

Loftslagsbreytingar eru farnar að hafa áhrif á það hvar Vesturlandabúar kjósa að verja sumarfríum. Áður talaði fólk mest um þörfina á hita og sólskini. Nú fjölgar þeim hratt sem óttast of mikinn hita í sumarfríinu. Þetta á sérstaklega við um Evrópu þar sem hlýnunin hefur verið meiri en að meðaltali í heiminum frá 2019.

Baðströnd í Vestur-Flæmingjalandi í Belgíu

Hitamet voru slegin sumarið 2021 og aftur 2022. Eftir á að koma í ljós hvernig fer í sumar. Gamanið kárnar í sumarfríinu ef hitinn fer í 40 gráður og fyrir augu ber reyk frá skógareldum í nálægu fjalllendi. Allir sem hafa efni á því fara eitthvert annað – þangað sem svalara er og þægilegra. 

Ísland hlýtur að færast ofar á óskalistann. Stór hluti Íslendinga bíður enn eftir sumrinu. Þau fyrir austan og norðan eru harla sátt en hjörtun eru daprari fyrir sunnan og vestan. Átta stiga sumarhiti er nú ekkert fagnaðarefni fyrir flesta – jafnvel ekki þá sem eru orðnir þreyttir á þrúgandi hita.

Það var svo sem búið að vara við því að loftslagsbreytingarnar gætu falið það í sér að sumrin yrðu rakari og svalari hér í norðrinu. En verðum við ekki að vona að þessi raki og svali lægðagangur verði ekki eina hlutskipti okkar hér eftir?

Það má enn stöðva loftslagsbreytingarnar. 

Belgar á baðströnd í eigin landi – MYND: ÓJ

Um leið og talað er um breyttar ferðaáætlanir verður að hafa í huga að einmitt ferðalög skila um 5 prósentum af heildarlosun gróðurhúsalofttegunda. Og það dregur ekki úr ferðalögum. Þau eru að aukast hratt. Allir sem hafa efni á því reyna að gleyma leiðindunum í heimsfaraldrinum og láta nú gamla ferðadrauma rætast.

Breytingar á ferðalögum fólks vegna hækkandi hitastigs er umfjöllunarefni dálkahöfundarins Simon Kuper hjá Financial Times og hann býst við að loftslagsbreytingarnar hafi veruleg áhrif á það hvert fólk heldur í sumarfríinu. Það gefur auðvitað augaleið.

Enn eru strendurnar vinsælar en nú stefnir í að margar þeirra sökkvi í sæ. Þetta á við um strendur á Maldíveyjum, við Karíbahaf og í Afríku, þar sem víða er búist við miklu strandrofi vegna ágangs sjávar. Rúmur helmingur Evrópubúa hefur kosið strandlíf í sumarfríinu og sá geiri ferðaþjónustunnar hefur til þessa fengið allt að 80 prósent af heildartekjum í greininni.

Þessi mynd er að breytast. 

Strandvörður í Belgíu – MYND: ÓJ

„Við eigum líklega eftir að sjá meiri áhuga á strandfríium í svalara lofti, eins og á Norður-Spáni (þangað flúði ég í hitabylgjunni í fyrrasumar), á Normandí, í Bretlandi og á Norðurlöndunum – þar til þessir staðir verða líka of heitir. Þá mun hugurinn leita til Alaska og Suðurskautslandsins sem gætu orðið draumalönd ferðalangsins,“ segir Simon Kuper en lætur vera að nefna Löngufjörur á Snæfellsnesi, Rauðasand – eða bara gjörvalla svarta suðurströnd Íslands. Hann nefnir hinsvegar þreytulegan smábæ á suðurströnd Englands sem gæti gengið í endurnýjun lífdaga vegna loftslagsbreytinga – ef menn hætta að dæla í sjóinn ósíuðu skólpi á þeim slóðum,“ segir Simon Kuper í Financial Times og er ekki bjartsýnn á framtíð Costa del Sol, „sem gæti erft krúnuna í flokki yfirgefinna orlofsstaða.“ 

Ef þessi breyting verður á straumi ferðafólks – frá suðrinu og hingað norður eftir – þá myndi hún fela í sér mikil umskipti í tekjudreifingu í ferðaþjónustu: Peningar myndu ekki streyma lengur frá ríku löndunum til hinna fátækari. Skíðafrí í Alpana heyrðu þá sögunni til. Um 40 prósent skíðaferðalaga hafa verið í Alpana en þar hefur skíðasvæðum verið lokað vegna skorts á snjó. 

skidi sviss t

Skíðafólk í svissnesku Ölpunum

Þá er líklegt að sumarið verði ekki lengur háönn ferðaþjónustunnar: Í fyrsta lagi vegna þess að hitinn verður of mikill. Í öðru lagi fjölgar barnlausu fullorðnu fólki sem þarf því ekkert endilega að ferðast á meðan skólafrí standa. Í þriðja lagi er víða yfirbókað á núverandi háönn vegna fjölgunar ferðafólks. Við þessar aðstæður má búast við að strandstaðir reyni frekar að lokka til sín fólk af norðurslóðum snemma á vorin þegar geislar sólar eru mildari. Simon Kuper minnir einmitt á að á þriðja áratug síðustu aldar hafi breska yfirstéttin hópast suður á frönsku rívíeruna til að spóka sig um hávetur. 

Breytt loftslag breytir öllu. 

Nýtt efni

Stærsti bílaframleiðandi heims lætur ekki haggast þó hann hafi mætt nokkru andstreymi að undanförnu. Hluthafafundur Toyota endurnýjaði traust sitt á 10 manna stjórn fyrirtækisins í dag, þar á meðal á formanninum, Akio Toyoda, sem verið hefur í forystusveit fjölskyldufyrirtækisins frá aldamótum. Hann vék úr starfi forstjóra fyrir rúmu ári og varð stjórnarformaður. Nú hefur þessi …

Hér á landi hefur fjöldi erlendra vegabréfa við vopnaleitina á Keflavíkurflugvelli verið helsti mælikvarðinn á gang mála í ferðaþjónustunni. Á hinum Norðurlöndunum er ekki hægt að stunda svona talningu á flugvöllum enda margir sem koma landleiðina. Gistinætur útlendinga eru því aðalmælikvarðinn á gang mála í ferðaþjónustunni hjá frændum okkar og samtals voru þær 15,3 milljónir …

Búist er við að 38 prósenta hækkun tolla á innflutta rafbíla frá Kína hægi á sókn framleiðenda þar inn á Evrópumarkað. Hins vegar verður það aðeins tímabundið. Kínverskir framleiðendur hafa þegar náð sterkri stöðu í tæknimálum og getu til að framleiða á hagkvæman hátt - þeir ráða yfir allri aðfangakeðju framleiðslu sinnar. Að auki munu …

Fyrstu helgina í júní stefndi í verkfall flugmanna Norwegian í Noregi en samningar tókust á elleftu stundu. Flugfélagið hafði áður samið við danska og spænska flugmenn en þeir norsku kröfðust hlutfallslega meiri hækkunar og vísuðu til þess að laun þeirra stæðust ekki samanburð við starfsbræður sína í Evrópu vegna þess hve veik norska krónan er. …

„Það umfangsmikið verkefni að opna nýja álmu við flugstöð. Byggingin þarf að uppfylla fjölmargar kröfur yfirvalda , m.a. um innréttingar, eldvarnir, umhverfiskröfur og vinnuaðstæður. Það þarf líka að setja upp flókinn tækjabúnað, sem þarnast sérhæfðrar þekkingar og margra stunda þjálfun ef hann á að skila sínu hlutverki. Það gildir um nýjan öryggisbúnað flugvallarins," segir í …

Suður-kóreski bílaframleiðandinn Hyundai veðjar á fjórða stærsta bílamarkað heims, Indland. Stærstu markaðirnir eru Kína, Bandaríkin og Japan - en Indlandsmarkaður vex hratt og mikil sala er í litlum og sparneytnum gerðum bíla. Á síðasta ári keypti dótturfélag Hyundai á Indlandi verksmiðjur General Motors í Maharashtra í vestanverðu landinu með það fyrir augum að auka framleiðslu …

Icelandair sagði 82 starfsmönnum upp fyrir síðustu mánaðamót en þær uppsagnir náðu ekki til áhafna flugfélagsins. Nú er hins vegar komið að þeim hópi því fyrir helgi fengu 57 flugmenn uppsagnarbréf og eins voru 26 flugstjórar færðir í stöðu flugmanna. Við þá breytingu lækka laun viðkomandi um fimmtung samkvæmt því sem FF7 kemst næst.  Flugmönnum …