Samfélagsmiðlar

Rafbílar á heimspólitísku taflborði

Kínverskir bílaframleiðendur ætla að láta reyna á hversu langt Vesturlönd eru tilbúin að ganga í verndarstefnu sinni. Heimamarkaðurinn í Kína dugar ekki lengur og því þurfa framleiðendur þar ekki síst að auka hlut sinn sölu dýrari tegunda rafbíla í Bandaríkjunum og Evrópu.

Rafknúna glæsikerran HiPhi Z frá Sjanghæ

Bílaframleiðendurnir kínversku hafa náð góðu forskoti á vestræna stórframleiðendur eins og Tesla og Volkswagen á heimamarkaði sínum. Ástæðan er ekki síst sterk aðfangakeðja. Kínverjarnir eru sjálfir ráðandi í framleiðslu á flestu því sem þarf til að smíða, útbúa og setja saman rafbíl. Þeir hafa getað annað eftirspurn óslitið á meðan framleiðendur víða annars staðar hafa lent í vandræðum.

Nú þegar hægt hefur á bílasölu í alþýðulýðveldinu er framleiðendum þar nauðugur einn kostur að sækja af meiri þrótti út á við. Það gæti hinsvegar dregið úr sóknarmættinum að á Vesturlöndum er vaxandi tortryggni og andúð í garð kínverskra stjórnvalda. Bandaríkjastjórn reynir hinsvegar þessa dagana að draga úr spennunni og var Kínaferð utanríkisráðherrans Anthony Blinken til merkis um þá viðleitni. 

Rafkerran HAN frá BYD – MYND: BYD

Skoðum aðeins nánar stöðuna í Kína. Um þriðjungur seldra bíla þar eru rafknúnir. Það varð markverð breyting á síðustu tveimur mánuðum 2022 þegar landsmenn keyptu í fyrsta skipti fleiri kínverska bíla en vestræna. Ástæðan var einfaldlega sú að þeir sóttust aðallega eftir góðum rafbílum og töldu þessa með kínverskum merkjunum a.m.k. jafn góða og þá með merkjum Tesla og allra hinna vestrænu framleiðendanna. Auk þess að mikillar velvildar neytenda á heimamarkaði var sókn kínverskra bílaframleiðenda dyggilega studd af stjórnvöldum. Nú er minni stuðning að hafa þaðan, verðstríð geisar og hægt hefur á kaupum almennings eftir stöðuga söluaukningu síðustu misserin. Sala á rafbílum næstum tvöfaldaðist á síðasta ári. Kínversku framleiðendurnir eru því vel búnir til átaka á alþjóðlegum sölumarkaði rafbíla – ef viðskiptalegar girðingar verða ekki reistar til að halda þeim úti. 

Þó hér sé rætt um nýja sókn kínverskra bílaframleiðenda á alþjóðlegum mörkuðum þá verður að hafa í huga að nú þegar selja þeir auðvitað mjög mikið af bílum á öllum markaðssvæðum. Kínverjar eru leiðandi í útflutningi rafbíla. Bandarísku Tesla-bílarnir sem framleiddir eru í Sjanghæ voru um tíundi hluti þeirra bíla sem fluttir voru til annarra landa á síðasta ári en næstu níu bílategundirnar á þeim lista báru kínversk vörumerki.

HiPhi Z frá Human Horizons í Sjanghæ – MYND: Eyosias G/Unsplash

Meðal þess sem hefur hjálpað kínversku framleiðendunum er stefna stjórnvalda sem kennd er við Belti og braut. Hún miðar að því að styrkja tengslin við mörg nærliggjandi ríki og skapa forsendur fyrir aukinni efnahagslegri og pólitískri framsókn Kínverja í heiminum. Reuters-fréttastofan nefnir að í mörgum þessara samstarfslanda er að verða til rafbílamarkaður og þá liggur beinast við fyrir þau að horfa til þess hvað vinir þeirra Kínverjar framleiða. Og eftir að Vesturlönd drógu sig að mestu út úr viðskiptum við Rússa þá hafa þeir sótt nýja bíla til Kína. Þetta er allt gott og blessað í augum kínversku bílaframleiðendanna en miklu meiri ávinningur væri af því að ná öruggri fótfestu í Evrópu, ná að heilla evrópska kaupendur og selja þeim dýrari gerðir rafbíla.

Kínversku bílaframleiðendurnir standa sterkt að vígi í samkeppninni framundan. Þeir ráða yfir gríðarlega sterkri aðfangakeðju og framleiða t.a.m. um helming bílarafhlaðna í heiminum. Þar stendur BYD sterkt að vígi – framleiðir bæði rafhlöður í eigin bíla og fyrir aðrar tegundir. Það veitir forskot að ráða yfir stórum hluta aðfangakeðju rafbílaframleiðslunnar og stjórna þar með verðlagningu. Þetta lýsir stöðu BYD gagnvart framleiðendum í Evrópu og annars staðar, sem þurfa að kaupa af þeim rafhlöður.

BYD kynnir Atto 3 á bílasýningu í París – MYND: BYD

Auðvitað ætla ráðamenn í Evrópu og Bandaríkjunum ekki að gera kínverskum bílaframleiðendum það of auðvelt að hremma rafbílamarkaðinn. Sagt er frá því á stjórnmálafréttavefnum Politico að mjög sé þrýst á ráðamenn í Brussel að setja hömlur á innflutning kínverskra rafbíla. Að öðrum kosti verði evrópskir framleiðendur kafsigldir af kínverskum keppinautum þeirra. Samkvæmt Politico eru uppi ráðagerðir um að hefja rannsókn á verðmyndun kínversku bílanna og að reisa varnir gegn undirboðum í krafti niðurgreiðslna. Í Bandaríkjunum er þegar veittur slíkur stuðningur við framleiðendur rafbíla og rafhlaðna í nafni stefnu Biden-stjórnarinnar sem ætlað er að vinna á verðbólgunni og í Frakklandi hefur Macron forseti boðað aðgerðir sem verðlauni þá sem velja evrópska rafbíla.

Meðal mótleikja sem kínverskir bílaframleiðendur gætu gripið til væri einfaldlega að færa rafhlöðuframleiðslu sína til þeirra landa þar sem þeir vilja sækja fram í sölu rafbíla. Þessi þróun er þegar hafin og hafa Kínverjar fjárfest mikið í nýjum verksmiðjum í Evrópu, Bandaríkjunum og Kanada. Japanar fóru þessa leið á síðustu tveimur áratugum liðinnar aldar. Þegar evrópsk stjórnvöld hugðust stemma stigu við flóði bíla frá Toyota og Nissan urðu Japanar fyrri til og komu einfaldlega á fót verksmiðjum í Evrópu. Þar með var staða þeirra tryggð. Óvíst er að kínverskum bílaframleiðendum verði hleypt jafn langt enda bætast nú við samkeppnismálin stórpólitískt alþjóðlegt valdatafl.

Róbotar að störfum í Chery-bílasmiðjunum – MYND: Chery

Fundur Anthony Blinken með kínverskum ráðamönnum skilaði engri ákveðinni niðurstöðu – nema þá helst þeirri að halda talsambandi. Reuters-fréttastofan greindi frá því eftir fund þeirra Blinken og Xi Jinping, forseta Kína, að nefnd í fulltrúadeild Bandaríkjaþings sem fjallar um varnir gegn meintri ógn frá kínverska kommúnistaflokknum ætli að beita sér fyrir því að bandarískir bílaframleiðendur verði minna háðir aðföngum frá Kína, sérstaklega rafhlöðum. Nefndarmenn halda í dag til bílaborgarinnar Detroit á fund forstjóra General Motors og Ford í þessu skyni. Formaður þessarar andkínversku þingnefndar, repúblikaninn Mike Gallagher, hefur áður lýst áhyggjum af því hversu háður Tesla-bílaframleiðandinn er orðinn Kínverjum og framleiðslugetu þeirra.

Hleðstöð Tesla í Shenzhen-héraði í Kína – MYND: Joshua Fernandez/Unsplash

Það á eftir að koma í ljós hvort General Motors og Ford láti málflutning þingmanna í þessum efnum hafa áhrif á sig. Talsmaður Ford sagði fyrirtækið deila með þingmönnum þeirri hugsun að styrkja þyrfti samkeppnisstöðu Bandaríkjamanna og búa til bandaríska aðfangakeðju. Þó eru aðeins fáir mánuðir frá því að Ford samdi sjálft við kínverska rafhlöðuframleiðandann CATL um kaup á þekkingu við framleiðslu rafhlaðna í væntanlegri verksmiðju í Michigan. Það sýnir kannski betur en margt annað að í þessu heimspólitíska tafli um framtíð rafbílaframleiðslunnar þá hafa Kínverjar sem stendur yfirhöndina.

Nýtt efni

Vaxandi óánægju gætir meðal leigusala og húsnæðismiðlara í Bandaríkjunum með það ægivald sem Airbnb hefur á skammtímaleigumarkaðnum. Margir eru sagðir leita leiða til að afla leigutekna utan eða meðfram kerfi bandaríska risans, sem gerir stöðugt meiri kröfur til þeirra sem leigja út vegna þrýstings frá samfélögum sem stynja undan umfangi og markaðsáhrifum skammtímaleigu til ferðafólks.  …

Flugsamstæðan Air France KLM hefur greint frá því að rekstrarhagnaður á síðasta ársfjórðungi hafi minnkað um 30% og er það verri afkoma en flugmálasérfræðingar bjuggust við. Helstu skýringar eru sagðar aukinn starfskostnaður og hærra olíuverð en búist var við. Þetta er veruleiki sem önnur flugfélög hafa almennt verið að kljást við. Á öðrum ársfjórðungi nam …

Þegar stjórnendur Play kynntu í apríl sl. uppgjör fyrirtækisins fyrir fyrstu þrjá mánuði ársins þá brugðu þeir út af vananum og birtu engan árshlutareikning. Þar með fengu fjárfestar og greinendur ekki aðgang að uppfærðum efnahagsreikningi fyrir flugfélagið þar sem meðal annars eigna- og skuldastaða kemur fram. Um leið fengust ekki upplýsingar um hvert eiginfjárhlutfall félagsins …

Suður-kóreski rafhlöðuframleiðandinn LG Energy Solution (LGES) á í viðræðum við þrjá ónefnda kínverska birgja um að framleiða ódýrar bílarafhlöður fyrir Evrópumarkað og bregðast þannig við hærri verndartollum Evrópusambandsins á rafbíla frá Kína.  Þetta hefur Reuters-fréttastofan eftir háttsettum heimildarmanni innan LGES, sem er í hópi stærstu rafhlöðuframleiðenda heims ásamt CATL í Kína, Panasonic í Japan og …

Þó margir njóti guðaveiga í sumarfríinu þá er hásumarið rólegur tími í heimi vínviðskipta. Það er löngu búið að ganga frá sölu á framleiðslu liðins árs en beðið tíðinda af næstu vínuppskeru. Þegar horft er á heildina þá hefur dregið úr vínsölu vegna efnahagsþrenginga og breyttra neysluhátta. En loftslagsbreytingar valda vínbændum víða erfiðleikum og hafa …

Það kemur skýrt fram í afkomutölum rafbílaframleiðandans Tesla að hægt hefur á orkuskiptum í bílasamgöngum. Á fyrri helmingi ársins hefur Tesla selt um 831 þúsund rafbíla en Elon Musk hafði spáð því að á árinu öllu myndu seljast um 1,8 milljónir bíla. Það vantar því enn mikið upp á að sú spá rætist. Sala Tesla …

Áður en Play fór í loftið sumarið 2021 var efnt til hlutafjárútboðs þar sem söfnuðust 10 milljarðar króna. Umsjón með útboðinu höfðu Arctica Finance og Arion banki en þessi tvö fjármálafyrirtæki komu einnig að fjármögnun Wow Air á sínum tíma. Í útboði meðal almennings reyndist umframeftirspurnin áttföld. Í kynningarefni sem fylgdi hlutafjárútboðinu var aðeins ein …

„Okkur er ánægja að tilkynna um fjölgun A350-900-véla í utanlandsflugi og A321neo í innanlandsflugi,“ segir Yukio Nakagawa, innkaupastjóri Japan Airlines, í tilkynningu félagsins um samninga við Airbus um kaup á nýjum þotum. „Með því að flýta því að taka í notkun nýjustu og sparneytnustu flugvélarnar viljum við veita viðskiptavinum okkar besta hugsanlegu þjónustu um leið …