Samfélagsmiðlar

Algjörir yfirburðir staðfestir

Kínverjar hafa ekki aðeins náð yfirburðastöðu í rafbílaframleiðslu í heiminum heldur líka í þeirri grundvallar umbreytingu í samgöngum sem felst í innleiðingu sjálfkeyrandi ökutækja.

Kynningarsvæði BYD á IAA-sýningunni í München

Það fór eins og búist var við: Kínverjar áttu sviðið á bílasýningunni stóru í München, tvíæringnum IAA Mobility, sem Túristi hefur sagt frá. Þar hnykluðu kínverskir bílaframleiðendur sannarlega vöðvana fyrir framan þýsku, frönsku, ítölsku, japönsku og bandarísku keppinautana, sem bölvað geta í hljóði yfir því að hafa látið skammsýni og tregðu ráðið ákvörðunum í framleiðslumálum – í stað framsýni og dirfsku.

Þýskalandskanslarinn mætti á svæðið og reyndi vissulega að stappa stálinu í sína menn. Megin skilaboðin voru þessi: Þýskur bílaiðnaður er tilbúinn í harðnandi samkeppni. Og vissulega kynnti Mercedes-Benz áhugaverða bílalínu: CLA Class-bíla sem eiga að komast 750 km á fullri hleðslu og eyða um 12kWh á hverja 100 km. Það á að vera hægt að fá 400 km hraðhleðslu á innan við 15 mínútum. Þetta hljómar vel. Gallinn er bara sá að framleiðsla á þessum nýja langdræga og fína Mercedes-Benz hefst ekki fyrr en 2025.

Olof Scholz, kanslari Þýskalands, á Benz-básnum – MYND: IAA Mobility

Þetta var dálítið í anda þess sem evrópskir framleiðendur boðuðu í München: Það er bíll á leiðinni. Hann kemur seinna. Kínverjar voru aftur á móti mættir með tilbúna rafbíla, sem þeir geta nú dælt inn á alþjóðlega markaði. Kínverskir rafbílaframleiðendur eru komnir vel af stað í kapphlaupinu en flestir keppinautarnir eru enn að reima skóna.

Stærsti rafbílaframleiðandi Kína er BYD (Build Your Dream) stefnir að því að selja 250 þúsund bíla á erlendum mörkuðum á þessu ári en í fyrra voru þeir aðeins 56 þúsund. Til að ná þessu markmiði ætlar BYD að tvöfalda fjölda söluumboða erlendis. Í árslok ættu um 200 umboðsfyrirtæki BYD að bjóða bíla með merkjum þess til sölu. Það sést hvert stefnir.

Þróunin í bílaframleiðslu heimsins er ekki aðeins lýsandi um hvert stefni í orkumálum samgangna heldur staðfestir hún breytingar á valdakorti heimsins. Skoðum nokkrar staðreyndir: Nærri einn af hverjum fimm bílum sem seldir eru í Evrópu eru knúnir rafmagni. Eftir sex ár verður þriðji hver bíll á götum evrópskra borga rafknúnir. Þetta er nú þegar staðan í Kína, á stærsta rafbílamarkaði heimsins. Þar er farið að hægja verulega á sölu rafbíla vegna mettunar á markaði og þess vegna horfa innlendir framleiðendur frekar á tækifærin á Vesturlöndum. Fyrir tveimur árum voru kínverskir bílar innan við eitt prósent af þeim sem seldust í Evrópu. Á þessu ári er hlutfallið næstum komið í þrjú prósent og ef einungist er litið til rafbíla í Evrópu þá er hlutur Kínverja átta prósent. Lykillinn að velgengni Kínverja eru yfirburðir þeirra í framleiðslu á rafhlöðum. Um 40 prósent af verði hvers rafbíls liggur einmitt í rafhlöðunni.

Kínverjar ráða nú yfir tveimur þriðju hlutum af framleiðslu litíum, uppistöðuefnisins í rafhlöðum, og hafa í sínum höndum yfirráðin á öllum öðrum nauðsynlegum aðföngum til framleiðslunnar. Það segir sína sögu að á síðasta ári framleiddu Kínverjar tíu sinnum fleiri rafbíla en Þjóðverjar og njóta þar allt að fjórðungi lægri framleiðslukostnaðar. Hár flutningskostnaður og tollar gera lítið til að draga úr samkeppnishæfni Kínverja vegna þess hversu mikið umfang framleiðslunnar er orðið. Á markaði með ódýra fjölskyldubíla koma yfirburðir kínverskra bílaframleiðenda vel í ljós.

En hvers vegna sitja evrópskir bílaframleiðendur eftir í rykmekkinum frá kínverskum rafbílum? Financial Times hefur þetta eftir Ferdinand Dudenhöffer hjá bílarannsóknasetri í Duisburg í Þýskalandi:

„Það tók of langan tíma að átta sig á nýjum veruleika. Bílaframleiðendur sögðu: Við sjáum að rafbílarnir eru komnir en við höfum ekki trú á þeim.“

Harry Benham hjá hugveitunni Carbon Tracker, sem fjallar um efnahagsleg áhrif orkuskiptanna, segir við Financial Times að auðvitað hefði rafbíllinn átt að marka sjálfbæra framtíð Evrópu. En vegna hiks og óákveðni blasi sundrung við: „Bílaiðnaðurinn lét sem ekkert væri á meðan myrkrið lagðist yfir. Á endanum rekur þú þig auðvitað á.“

Ji Yue nefnist sjálfakandi framtíðarbíll frá kínverska Geely – MYND: Geely

Þessi tilvitnuðu ummæli birtast í grein sem blaðamaðurinn Helen Thomas skrifar í Financial Times. Hún vitnar í inngangi til samræðna við mann úr viðskiptalífinu sem nýkominn var frá Kína. Viðskiptamaðurinn dró upp snjallsíma og sýndi henni myndir sem sýndu upplifun hans af ferðum með sjálfkeyrandi leigubíl í miðborg Beijing. Tölvustýrður bílinn komst óhikað og slysalaust þvert á margar akreinar með þungri bílaumferð. Svona bílum fjölgar hratt á götum kínverskra borga. Umræddur evrópskur viðskiptamaður þurfti ekki frekari vitna við: Kínverjar hafa náð algjörum yfirburðum í þróun samgöngumáta framtíðarinnar.

Nýtt efni

Þegar heimsfaraldurinn hófst í febrúar árið 2020 lækkaði gengi hlutabréfa í ferðaþjónustufyrirtækjum hratt og hjá Icelandair fór það niður um þrjá fjórðu fyrstu mánuðina eftir að landamærum var lokað til að hefta útbreiðslu veirunnar. Gengið hélt svo áfram að lækka fram á haustið þegar efnt til hlutafjárútboðs þar sem hver hlutur var seldur á 1 …

Aðdáun Indverja á vískíi er ekki ný af nálinni. Þó var það ekki fyrr en í kringum árið 2010 að framleiðandinn Amrut, sem var stofnaður árið 1948, kynnti Indian Single Malt viskí sem átti sérstaklega góðu gengi að fagna í Skotlandi, af öllum stöðum, áður en það hélt áfram til Bandaríkjanna þar sem það mæltist …

Ein leiðin til að sjá eigin augum hversu umsvifamikil atvinnugrein ferðaþjónustan er í landinu er að fara í morgunferð austur á Þingvelli, njóta þess að vera þar nánast einn dálitla stund og hlusta á fuglana syngja, fylgjast síðan með bílaflóðinu inn á stæðin við gestastofuna á Hakinu þegar klukkan fer að ganga tíu. Þá sér …

Norska flugfélagið Norwegian gerði upp annan ársfjórðung í gær en hlutabréf í félaginu féllu um 16 prósent í síðustu viku þegar afkomuspá ársins var lækkuð. Fjárfestar tóku þó uppgjör gærdagsins vel því bréfin hækkuðu um fimm af hundraði. Niðurstaðan hljóðaði upp á 477 milljónir norskra króna í hagnað fyrir skatt eða 6,1 milljarð íslenskra kr. …

Play mun fækka flugferðunum sínum til Norður-Ameríku um fjórðung í vetur í samanburði við þann síðasta líkt og FF7 greindi frá. Til viðbótar hefur félagið gert breytingar á flugáætlun sinni til Evrópu. Í sumum tilfellum fjölgar ferðunum en þeim fækkar í öðrum. Þannig gerir áætlunin fyrir september ráð fyrir tíu prósent færri ferðum en í …

Play er með fjóra áfangastaði Bandaríkjunum og einn í Kanada og býður félagið nú upp á daglegar ferðir til þeirra allra nærri allt árið um kring. Yfir vetrarmánuðina hefur Play þó dregið úr framboði en næsta vetur verður niðurskurðurinn meiri en áður. Næstkomandi nóvember er aðeins reiknað með 99 brottförum frá Keflavíkurflugvelli til Bandaríkjanna og …

Nú í vikunni hafa mælingar í Noregi og Bandaríkjunum sýnt að verðlag í þessum tveimur löndum hjaðnar hraðar en greinendur höfðu reiknað með. Það sama er upp á teningnum í Svíþjóð en í morgun birti hagstofan þar í landi nýjar verðlagsmælingar sem sýna að verðbólga sl. 12 mánuði mælist nú 2,6 prósent. Ef vaxtakostnaður er …

Gengi hlutabréf í Icelandair hefur nú fallið um 61 prósent síðustu 12 mánuði og kostar hver hlutur í dag 86 aura. Í hlutafjárútboðinu sem efnt var til í september 2020, til að koma flugfélaginu í gegnum heimsfaraldurinn, var hluturinn seldur á 1 krónu. Stuttu eftir útboðið fór gengið eins langt niður og það er í …