Samfélagsmiðlar

Nýtt danskt útflutningsævintýri í uppsiglingu?

Framkvæmd við stórt grænt orkuver við Norðursjó byggir á ákvörðun sem danskir ráðamenn hafa gefið sér góðan tíma í. Nú styttist í svar.

Vindmyllur við vesturströnd Jótlands. MYND: VESTAS

Gert er ráð fyrir því að næstu daga tilkynni danska ríkisstjórnin ákvörðun sína um að leggja 360 kílómetra langa vetnisleiðslu frá bænum Lille Torup á Norður-Jótlandi og suður til Þýskalands, með viðkomu í bæjunum Viborg, Holstebro, Esbjerg, Vejen og  Fredrecia.

Þetta þykja stórtíðindi fyrir dönsku þjóðina því vetnisleiðslan hefur lengi verið á teikniborðinu en ekki hefur reynst auðvelt að ákveða hvort ráðast eigi í framkvæmdirnar eða ekki. Ákvörðunin telst mjög mikilvæg fyrir þróun orkuskipta í Danmörku en líka djörf. 

Vetnisleiðslan er algjör efnahagsleg forsenda þess að mögulegt verði að reisa stórt grænt orkuver við Norðursjó sem knúið er af fjölmörgum hafvindmyllum úti fyrir ströndum Jótlands.

Það þykir óviturlegt að ráðast í uppbyggingu stórra hafvindmyllugarða í Norðursjó nema að tryggt sé að orkan sem framleidd er, þegar vindar blása, sé að fullu nýtt. Það er gert með því að geyma vindorkuna í formi græns vetnis og til notkunar þegar vindmyllurnar standa kyrrar í logni. Þessi aðferð hefur verið kölluð Power-to-X. 

Skýringinmynd af hinu nýja mögulega útflutningsævintýri. Mynd: Energinet

Rörin voru svo nýtt til að flytja vindmylluorkuna í formi græns vetnis og meðal annars til Þýskalands. Kostnaður við lagningu leiðslunnar er áætlaður um 15 milljarðar danskra króna sem jafngildir um 300 milljörðum íslenskra króna. Efnahagslegur ávinningur fyrir danskt samfélag er metinn á allt að 75 milljarða danskra króna.

Leiðslan, sem verður grafin í jörðu, á að geta flutt 3 GW (gigavött) vetnis en fyrrnefnt Power-to-X tækni er enn að slíta bernskuskónum og er í mikilli og hraðri þróun.

Því þykir erfitt að geta sér til um í hvaða átt tæknin muni þróast á næstu árum sem gerir framkvæmdina mjög áhættusama. Ríkistjórn Danmerkur hefur því lengi hikað við að samþykkja sinn hluta fjármögnunarinnar á móti vetnisframleiðendunum.

Margir valdamiklir aðilar danska viðskiptalífsins hafa hins vegar þrýst mjög á stjórnmálamenn að hrinda lagningu leiðslunnar í framkvæmd og vísa til þess að líta eigi á hana sem fjárfestingu í innviðum ríkisins enda geti leiðslan markað upphaf að miklu útflutningsævintýri Dana. 

Nýtt efni

Aspasinn fyrirfinnst í þremur litbrigðum – hvítur, grænn og fjólublár. Hér er í raun um að ræða sömu plöntuna en afbrigðin hafa ólíka eiginleika og ræðst liturinn af því ásamt hlutfalli sólarljóss við ræktunina. Þetta næringarríka grænmeti er ein þeirra matjurta sem maðurinn hóf fyrst að rækta en elstu heimildir um aspasræktun eru um 2.000 …

Það voru vísbendingar um offramboð á flugi héðan til London og Frankfurt síðastliðinn vetur að mati stjórnenda Icelandair. Nú er hins vegar útlit fyrir nokkru færri brottfarir til beggja þessara borga á komandi vetri. Þannig hefur Wizz Air ekki lengur á boðstólum flug til Íslands frá London og þar með dregst framboð á flugi hingað …

Ferðaskrifstofur sem selja Íslandsferðir horfa nú í auknum mæli á eftir viðskipavinunum til Noregs þar sem verðlagið er skárra. Norskir ferðafrömuðir eru líka brattir í viðtölum þessa dagana og almennt sammála um að nýliðinn vetur hafi gengið vel og sumarið verði „dúndurgott" eins og það síðasta. Og opinberar tölur sýna að veturinn gekk vel í …

Þrotabú Wow Air hefur höfðað 11 riftunarmál vegna greiðslna til kröfuhafa flugfélagsins fyrir gjaldþrot þess í mars 2019. Fyrrum forstjóra flugfélagsins og eigenda, Skúla Mogensen, er stefnt til greiðslu skaðabóta í öllum þessum málum. Auk þess er farið fram á skaðabætur frá fyrrum stjórn fyrirtækisins í níu málum. Í stjórninni sátu Liv Bergþórsdóttir, sem var …

Þingmennirnir Jóhann Páll Jóhannsson (S) og Óli Björn Kárason (D) eru ekki bjartsýnir á að Alþingi nái að afgreiða þingsályktuntillögu Lilju Alfreðsdóttur (B), ráðherra ferðamála, um nýja ferðamálastefnu til ársins 2030. Þetta kom fram í máli þingmannanna í pallborðsumræðum á fundi Samtaka ferðaþjónustunnar í fyrradag. Ráðherrann tók líka þátt í pallborðinu og átti þar lokaorðin. …

Verðlag í evrópskum matvöruverslunum var almennt hærra í nýliðnum apríl en það var á sama tíma í fyrra. Íbúar í Tékklandi, Litháen, Ungverjalandi, Slóveníu og Finnlandi borga þó minna í dag fyrir mat og drykk en þeir gerðu á fyrra samkvæmt nýrri verðmælingu á vegum Hagstofu Evrópusambandsins, Eurostat. Í Tyrklandi hækkar verðlag hratt og fór …

Samkeppnisstofnun Evrópusambandsins hefur sektað bandaríska sælgætisrisann Mondelez um 337,5 milljónir evra eða 47 milljarða íslenskra króna fyrir óeðlilega viðskiptahætti. Er Mondelez fellt fyrir að hafa skipt evrópska markaðnum upp og takmarkað flutning á vörum sínum milli landa á árunum 2015 til 2019. Tilgangurinn var að halda vöruverði uppi að því segir í tilkynningu frá Framkvæmdastjórn …

Spænska lágfargjaldaflugfélagið Vueling heldur áfram að fækka ferðum til Íslands en þotur þess flugu hingað þrisvar í viku frá Barcelona síðastliðið sumar og svo eina til tvær ferðir í viku yfir nýliðinn vetur. Sumaráætlun Vueling í ár gerir aðeins ráð fyrir brottförum frá Keflavíkurflugvelli á sunnudagskvöldum frá 23. júní til 8. september. Eftir þann tíma …