Samfélagsmiðlar

Fólk siglir í sex klukkustundir til Grímseyjar fyrir tveggja klukkustunda stopp 

Margir koma til að skoða fuglalífið í Grímsey - MYND: HÓ

Ferjan Sæfari leggst að bryggju í Sandvík, þorpi Grímseyjar, um hádegisbil eftir um þriggja klukkustunda siglingu frá Dalvík. Ferjan stoppar ekki lengi í eyjunni í þetta sinn heldur leggur aftur af stað frá Grímsey klukkan 14. Dagsferðalangar í Grímsey á veturna stoppa því aðeins í tæpar tvær klukkustundir í eyjunni en leggja á sig meira en sex klukkustunda siglingu.

Grímsey í aprílklæðum – MYND: HÓ

„Manni finnst aðdáunarvert að fólk vilji gera það,“ segir María Helena Tryggvadóttir, verkefnastjóri ferðamála hjá Akureyrarbæ, „það væri auðvitað óskandi að ferjan gæti stoppað lengur.“ Vegagerðin rekur ferjuna Sæfara og María Helena segir að líklega ráði launakostnaður því að ekki sé stoppað lengur í eyjunni á veturna. 

En nú er farið að vora í Grímsey og vorboðarnir, auk lundans, eru ferðamenn og lengra stopp ferjunnar Sæfara, sem dvelur þar nú í 4-5 klukkustundir. Grímsey laðar til sín ferðamenn sem vilja stíga fæti yfir heimskautsbaug, skoða fjölda fugla og upplifa einstakt samfélag í rólegheitum á norðurhjara – sem er sannarlega ekki í alfaraleið. Tæplega sextíu manns eru með lögheimili í Grímsey, þótt mun færri dvelji þar árið um kring. 

Sæfari við bryggju – MYND: HÓ

Vetrarferðalöngum fjölgar smám saman

Þrátt fyrir að víða hafi heilsársferðafólki fjölgað er enn mikill munur á fjölda ferðafólks í Grímsey eftir árstíðum.

„Við höfum þó séð aukningu í vetur,“ segir María Helena, „það er nær undantekning ef það eru ekki ferðamenn í ferjunni Sæfara í hverri ferð. – Fólk er að leita að öðruvísi stöðum, úr alfaraleið, sem hafa eitthvað einstakt fram að færa,“ segir María.  

„Þorpið við nyrsta haf,“ segir á upplýsingaskilti fyrir ofan höfnina – MYND: HÓ

Það er bæði siglt og flogið  til Grímseyjar allt árið. Flogið er tvo daga í viku á sumrin og þrisvar í viku þess utan. Flugtíminn frá Akureyri til Grímseyjar er 30 mínútur og þá er stoppað í 20 mínútur til tvær klukkustundir, eftir dögum og árstíma. 

Betri rekstrarforsendur fyrir ferjuna á sumrin

Ferjan Sæfari siglir til Grímseyjar frá Dalvík þrisvar til fjórum sinnum í viku fram í miðjan maí og fimm sinnum yfir sumarið. Frá 15. maí til 30. september stoppar ferjan Sæfari flesta daga í fjórar eða fimm klukkustundir í Grímsey, þá eru fleiri ferðamenn og meiri útgerð í eyjunni. Það er komið aftur til Dalvíkur klukkan 19 eða 20. En á fimmtudögum er stoppið aðeins tæpar tvær klukkustundir, eins og á veturna. 

María Helena Tryggvadóttir – MYND: MHT

María segir að færri áætlunarferðir og styttra stopp á veturna taki mið af vöru- og fiskflutningum, sem þó væri óskandi að yrði breytt til að auðvelda flutning á fiski og þjónustu við íbúa en ekki síst til að styrkja ferðaþjónustuna að vetri.  

Heimskautsbaugur aðdráttarafl

Það er nóg að skoða í Grímsey á einum degi og tíminn líður hratt. Flestir vilja ganga að heimskautsbaug en hann liggur um Grímsey frá vestri til austurs um norðurhluta eyjarinnar. Heimskautsbaugar afmarka nokkurn veginn þau svæði við heimskaut Jarðar þar sem sólin sést ekki í heilan sólarhring eða lengur að vetri en getur þá jafnframt verið á lofti heilan sólarhring að sumri. Staðsetning heimskautsbaugsins er ekki föst og árleg meðalhreyfing hans um 14,5 metrar. 

Listaverkið Hringur og kúla – MYND: HÓ

Baugurinn hefur legið um Grímsey síðan á 18. öld og kemur til með að skilja endanlega við eyjuna um árið 2047.

Árið 2017, sem var 300 árum eftir að heimskautsbaugurinn kom til Grímseyjar, var listaverkið Hringur og kúla vígt í Grímsey. Verkið er eftir Kristinn E. Hrafnsson og Studio Granda. Kúlan er steinsteypt um þrír metrar í  þvermál og vegur um sjö tonn og var hugmynd listamannanna að hún yrði færð í samræmi við hreyfingar heimskautsbaugsins þar til hann yfirgefur eyjuna. En undafarin ár hefur hún reyndar ekki verið færð því skort hefur búnað til verksins í Grímsey, en María segir að úr því verði bætt á þessu ári.

Ná ekki að heimskautsbaug á tveimur klukkustundum

Drjúg vegalengd er að ganga að heimskautsbaug og listaverkinu, eða 3,7 kílómetrar frá höfninni og 2,5 kílómetrar frá flugvellinum. Gott er að gera ráð fyrir um þremur klukkustundum í gönguna og því ljóst að það er spretthlaup að komast þangað í tveggja klukkustunda stoppi Sæfara á veturna.

„Og í Grímsey á maður helst ekki að vera á hraðferð,“ segir María Helena.  

Hún segist vona að fólk sjái sér fært að dvelja yfir nótt í Grímsey, þar séu kvöldin einstök.

„Það er þessi ró og  birta í einstöku umhverfi  Grímseyjar,“ segir María. 

Nýja kirkjan í Grímsey – MYND: HÓ

Áður fyrr var skellt í lás á veturna

Ragnhildur Hjaltadóttir, eða Gagga, rekur gistiheimilið Bása í Grímsey. Það er eitt þriggja gistiheimila sem er opið árið um kring og segir hún ferðamenn koma með lundanum. Lundinn sest upp í apríl og fer í ágúst. Langmesti straumur ferðamanna komi svo frá miðjum júní og út júlí og þá er nær fullbókað á gistiheimilinu – þótt vissulega lengist tímabilið smám saman í báðar áttir.

„Fyrir 20 árum þá var eiginlega bara skellt í lás í september og opnað aftur í maí,“ segir hún, en nú sé fólk að bóka eina tvær nætur öðru hverju yfir veturinn. Þótt margir komi til að sjá lundann komi fólk líka til að upplifa ósnortna náttúru. 

Ragnhildur Hjaltadóttir, eða Gagga – MYND: HÓ

Grímseyingar kalla eftir stefnumörkun í ferðaþjónustu í eyjunni

Samkvæmt niðurstöðu rannsóknar Rannsóknamiðstöðvar ferðamála og Háskólans á Hólum, sem var birt í fyrrasumar, vilja Grímseyingar að ferðaþjónustan verði heilsársatvinnugrein í eyjunni. Þeir leggja áherslu á að fyrir hið fámenna samfélag sé nú þegar mikið álag yfir sumartímann.

Þess ber svo að geta að auk ferðamanna sem koma með ferjunni Sæfara eða flugi til Grímseyjar er gert ráð fyrir að 52 komum skemmtiferðaskipa til eyjunnar í sumar. 

Skemmtiferðaskip við Grímsey – MYND: MHT

Skemmtiferðaskipum í Grímsey fjölgar

Flest skemmtiferðaskipin sem koma til Grímseyjar eru svokölluð leiðangursskip og setja um 100-300 manns í land. Höfnin í Grímsey er ekki nógu djúp til að svo stór skip geti lagst þar að bryggju  og því er fólk flutt í land með litlum bátum. Skipakomum til Grímseyjar fjölgar mjög í sumar og María Helena segir að verið sé að haga skipakomum þannig að ekki komi fleiri en eitt skip í einu. „Við vonum að við sjáum árangur af þeirri vinnu nú þegar í sumar,“ segir María.

Fyrsta skip sumarsins kom til Grímseyjar 10. maí og er áætlað er að það síðasta komi í byrjun október. 

Þarf að móta skýra framtíðarsýn og stefnu í ferðamálum

Grímsey tilheyrir Akureyrarbæ og stefna ferðamála bæjarins hefur einnig náð til hennar. Í fyrrnefndri skýrslu um ferðaþjónustu í Grímsey er helsta niðurstaðan að Akureyrarbær móti sérstaka og skýra framtíðarsýn og stefnu í ferðamálum með íbúum eyjunnar. Í skýrslunni kemur fram að það þurfi að byggja upp innviði og stýra ferðamönnum til að dreifa álagi, lengja ferðamannatímann og dvöl þeirra sem eyjuna sækja – þannig að þeir skilji meira eftir sig í samfélaginu. Fjöldi ferðamanna á háannatíma nálgist þolmörk samfélags og náttúru Grímseyjar.

Horft til Grímseyjar í gegnum kýrauga – MYND: HÓ

Nýtt efni

Vorið 2021, stuttu áður en Play fór í loftið í fyrsta sinn, efndi félagið til hlutafjárútboðs þar sem söfnuðust 10 milljarðar króna. Í kjölfarið voru bréfin skráð á First North Growth í Kauphöllinni en um þann markað gilda ekki eins strangar reglur og Aðalmarkað Nasdaq. Í tengslum síðustu hlutafjáraukningu, sem lauk í apríl síðastliðnum, var …

Viðkiptastríð vesturveldanna og Kína heldur áfram að þyngjast því fyrr í dag gaf Evrópusambandið út að 38,1 prósent innflutningstollar yrðu lagðir á kínverska rafbíla frá og með næsta mánuði. Sú hækkun bætist við þann 10 prósent toll sem í dag ríkir á innflutning rafbíla frá Kína til aðildarríkja ESB. Þessi viðbótartollur hefur verið yfirvofandi síðustu …

Það var í júní 2014 sem breska lággjaldaflugfélagið Flybe, sem nú er gjaldþrota, hóf áætlunarflug til Íslands frá Birmingham. Flugleiðin stóð ekki undir væntingum stjórnenda Flyby og var lögð niður eftir níu mánuði. Þá tók Icelandair við keflinu og hélt úti tíðum ferðum milli Íslands og þessarar næstfjölmennustu borgar Bretlands fram í ársbyrjun 2018. Síðan …

Í Bandaríkjunum eru lestarsamgöngur ekki eins góðar og í Evrópu og þurfa þeir sem ætla að sækja komandi landsfundi Demókrata og Repúblikana annað hvort að keyra eða fljúga á fundarstað. Af þeim sökum hefur bandaríska flugfélagið United Airlines bætt við 118 flugferðum til og frá Chicago í ágúst í tilefni af landsfundi Demókrata. Repúblikanar hittast …

Gistináttagjald upp á 400 krónur (2,7 evrur) verður lagt á í Færeyjum frá og með október á næsta ári. Um leið verða allir þeir sem koma til eyjanna með skemmtiferðaskipum að greiða 1.300 króna gjald (9 evrur). Allar tekjur af þessari nýju gjaldtöku renna í sérstakan náttúruverndarsjóð að því segir í tilkynningu. Sá sjóður verður …

Talning á brottfararfarþegum á Keflavíkurflugvelli gefur vísbendingu um að erlendum ferðamönnum hér á landi hafi fækkað um tvö prósent í nýliðnum maí í samanburði við sama tíma í fyrra. Þróunin var hins vegar mjög ólík á milli þjóðerna. Þannig jókst straumurinn hingað frá Kanada umtalsvert á milli ára á meðan ferðamönnum frá Ísrael og Rússlandi …

Það seldust 1.259 nýir Tesla bílar á Íslandi árið 2022 og í fyrra voru þeir nærri þrefalt fleiri eða 3.471. Veltan jókst ekki í takt við söluna því tekjur bandaríska rafbílaframleiðands af hverjum nýjum bíl hér á landi drógust saman um 17 prósent samkvæmt útrekningum FF7 sem byggja á ársreikningi Tesla Motors Iceland ehf. Þetta …

Það voru 155 þúsund útlendingar sem innrituðu sig í flug frá Keflavíkurflugvelli í maí en þessi talning er notuð til að meta ferðamannastrauminn hingað til lands. Í maí í fyrra voru erlendu brottfararfarþegarnir 158 þúsund og 165 þúsund í maí 2018 þegar þeir voru flestir. Það vantaði því sex prósent fleiri farþega til að jafna …