Samfélagsmiðlar

Raforka heimsins orðin 30 prósent hrein

Sólarsella á leið á húsþak - MYND: Pexels/Kindelmedia

Hlutur hreinna, endurnýjanlegra orkugjafa í raforkuframleiðslu heimsins er nú í fyrsta skipti kominn yfir 30 prósent. Þetta sýna nýjar tölur um raforkuframleiðslu á heimsvísu, fyrir árið 2023. Það er sjálfstætt alþjóðlegt rannsóknarsetur á sviði loftslags- og orkumála, Ember, sem heldur þessum tölum til haga.

Í glóðvolgri skýrslu um málið fullyrða rannsakendur að á síðasta ári hafi orðið straumhvörf í raforkuframleiðslu með hreinum orkugjöfum og að notkun jarðefnaeldsneytis sé nú loksins að byrja að fjara út. 

Það er stóraukin framleiðsla rafmagns með sólarorku og vindorku sem dregur vagninn á heimsvísu.  Þrátt fyrir aukinn hlut hreinorku í heildarraforkunotkun hefur notkun jarðefnaeldsneytis í tonnum talið samt vaxið á undanförnum árum. Þetta er vegna þess að heildareftirspurn eftir raforku hefur aukist.

Hins vegar þykja niðurstöður síðasta árs benda til að nú sé þessum vexti í notkun jarðefnaeldsneytis að ljúka, og hreinorkan taki smám saman yfir. 

Þetta er þróun sem hefur verið að eiga sér stað í nokkurn tíma. Dregið hefur mjög úr vexti í notkun jarðefnaeldsneytis og nú telja skýrsluhöfundar semsagt að notkun jarðefnaeldsneytis til raforkuframleiðslu fari í fyrsta skipti að minnka. Hún muni minnka um 2 prósent á næsta ári.

Hlutur hreinorku af heildinni hefur aukist jafnt og þétt, og hraði aukningarinnar er að færast mjög í vöxt.  Um aldamótin var hlutur hreinorku í raforkuframleiðslu 19 prósent, en er nú 30 prósent, og sólarorka — sem vex hraðast — framleiddi tvöfalt meira af nýrri raforku en kol á síðasta ári. 

Uppgangur sólarorku á heimsvísu hefur í raun verið ævintýralegur og farið fram úr björtustu vonum. Nítjánda árið í röð er vöxturinn í raforkuframleiðslu mestur í sólarorku, og sólarorka er nú stærsta uppspretta nýrrar raforku annað árið í röð, en árið 2022 tók sólin fram úr vindinum hvað þetta varðar. 

Minnkun í notkun jarðefnaeldsneytis til raforkuframleiðslu mun blessunarlega leiða til minni losunar gróðurhúsalofttegunda. Ef spár ganga eftir, og notkunin minnkar á næsta ári, mun árið 2023 fara í sögubækurnar sem það ár sem losun vegna jarðefnaeldsneytis til raforkuframleiðslu náði hámarki.  

Heiminum liggur á í þessum efnum. Nú skiptir máli á komandi árum hversu hratt tekst að auka enn frekar hlut hreinnar orku og draga enn frekar úr notkun olíu, kola og gass.  Á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna í Dubai í desember, COP 28, ákváðu þjóðarleiðtogar að stefna að því að hreinorkugjafar yrðu 60 prósent af heildarraforkuframleiðslu heimsins árið 2030.

Til þess að það náist þurfa þjóðir heimsins líklega, miðað við vaxandi raforkunotkun, að þrefalda framleiðslugetu hreinnar orku á sex árum. Ef það tekst, má áætla að losun vegna raforkunotkunar á heimsvísu minnki um helming. 

Það væri ágætt. 

Nýtt efni

Aspasinn fyrirfinnst í þremur litbrigðum – hvítur, grænn og fjólublár. Hér er í raun um að ræða sömu plöntuna en afbrigðin hafa ólíka eiginleika og ræðst liturinn af því ásamt hlutfalli sólarljóss við ræktunina. Þetta næringarríka grænmeti er ein þeirra matjurta sem maðurinn hóf fyrst að rækta en elstu heimildir um aspasræktun eru um 2.000 …

Það voru vísbendingar um offramboð á flugi héðan til London og Frankfurt síðastliðinn vetur að mati stjórnenda Icelandair. Nú er hins vegar útlit fyrir nokkru færri brottfarir til beggja þessara borga á komandi vetri. Þannig hefur Wizz Air ekki lengur á boðstólum flug til Íslands frá London og þar með dregst framboð á flugi hingað …

Ferðaskrifstofur sem selja Íslandsferðir horfa nú í auknum mæli á eftir viðskipavinunum til Noregs þar sem verðlagið er skárra. Norskir ferðafrömuðir eru líka brattir í viðtölum þessa dagana og almennt sammála um að nýliðinn vetur hafi gengið vel og sumarið verði „dúndurgott" eins og það síðasta. Og opinberar tölur sýna að veturinn gekk vel í …

Þrotabú Wow Air hefur höfðað 11 riftunarmál vegna greiðslna til kröfuhafa flugfélagsins fyrir gjaldþrot þess í mars 2019. Fyrrum forstjóra flugfélagsins og eigenda, Skúla Mogensen, er stefnt til greiðslu skaðabóta í öllum þessum málum. Auk þess er farið fram á skaðabætur frá fyrrum stjórn fyrirtækisins í níu málum. Í stjórninni sátu Liv Bergþórsdóttir, sem var …

Þingmennirnir Jóhann Páll Jóhannsson (S) og Óli Björn Kárason (D) eru ekki bjartsýnir á að Alþingi nái að afgreiða þingsályktuntillögu Lilju Alfreðsdóttur (B), ráðherra ferðamála, um nýja ferðamálastefnu til ársins 2030. Þetta kom fram í máli þingmannanna í pallborðsumræðum á fundi Samtaka ferðaþjónustunnar í fyrradag. Ráðherrann tók líka þátt í pallborðinu og átti þar lokaorðin. …

Verðlag í evrópskum matvöruverslunum var almennt hærra í nýliðnum apríl en það var á sama tíma í fyrra. Íbúar í Tékklandi, Litháen, Ungverjalandi, Slóveníu og Finnlandi borga þó minna í dag fyrir mat og drykk en þeir gerðu á fyrra samkvæmt nýrri verðmælingu á vegum Hagstofu Evrópusambandsins, Eurostat. Í Tyrklandi hækkar verðlag hratt og fór …

Samkeppnisstofnun Evrópusambandsins hefur sektað bandaríska sælgætisrisann Mondelez um 337,5 milljónir evra eða 47 milljarða íslenskra króna fyrir óeðlilega viðskiptahætti. Er Mondelez fellt fyrir að hafa skipt evrópska markaðnum upp og takmarkað flutning á vörum sínum milli landa á árunum 2015 til 2019. Tilgangurinn var að halda vöruverði uppi að því segir í tilkynningu frá Framkvæmdastjórn …

Spænska lágfargjaldaflugfélagið Vueling heldur áfram að fækka ferðum til Íslands en þotur þess flugu hingað þrisvar í viku frá Barcelona síðastliðið sumar og svo eina til tvær ferðir í viku yfir nýliðinn vetur. Sumaráætlun Vueling í ár gerir aðeins ráð fyrir brottförum frá Keflavíkurflugvelli á sunnudagskvöldum frá 23. júní til 8. september. Eftir þann tíma …