Samfélagsmiðlar

Eigum að verðleggja okkur hátt

„Það er í rauninni dálítið galið að við skulum líta á ferðaþjónustu sem stóra, nýja atvinnugrein, og höfum ekki skoðun á því hvað við viljum að hún verði stór,” segir Friðrik Pálsson á Hótel Rangá. Hann hvetur til þess að Íslendingar verðleggi sig hátt - en þá verði auðvitað gæði og þjónusta að fylgja.

Frá Reynisfjöru

„Hvers vegna viljið þið vera í ferðaþjónustu? Er það vegna þess að ykkur þykir gaman að taka á móti fólki eða finnst ykkur þið vera skuldbundin á einhvern hátt að taka á móti fólki sem langar að koma hingað? Teljið þið að sveitarfélögin verði sterkari? Þið eruð væntanlega að vonast til að geta haft af þessu góðar tekjur – allavega vona ég það.” Þetta sagði Friðrik Pálsson, eigandi Hótel Rangár, þegar hann ávarpaði Austfirðinga á málþingi á Hótel Valaskjálf á Egilsstöðum um fjárfestingar í ferðaþjónustu í vikunni.

Friðrik Pálsson í ræðustól á Hótel Valaskjálf á Egilsstöðum – MYND: Austurbrú

Hann sagðist óvart hafa lent í ferðaþjónustu en hefði haft mikla ánægju af því, hann hefði gaman af fólki. „Svo er ég loksins farinn að græða svolitla peninga af þessu. En það tók langan tíma. Varð tvívegis næstum því gjaldþrota.” sagði Friðrik og fór yfir megindrætti 20 ára sögu uppbyggingar ferðaþjónustu á Suðurlandi – og sigurgöngu fyrirtækisins á bökkum Eystri-Rangár. Í upphafi þurfti nánast að sækja alla afþreyingu til Reykjavíkur, sem var bæði tímafrekt og erfitt.

Málþingsgestir fyrir austan hlýða á Friðrik lýsa velgengni Hótel Rangár og sunnlenskrar ferðaþjónustu – MYND: ÓJ

„Svo spruttu upp fyrirtæki í kringum okkur og þau hafa meira að segja gengið svo langt að reyna að hafa opið fram á kvöld. – Þetta breyttist býsna hratt og er orðið þannig núna að gríðarlega miklir afþreyingarmöguleikar eru í kringum hótelið. Við megum aldrei gleyma því, þó við séum að reka hótel, að við erum að selja gestum okkar ánægjulega dvöl. Það eru vonandi notaleg herbergi, frábær matur, persónuleg þjónusta, en spennandi afþreying er það sem allt snýst um. Við tókum snemma upp á því að borga hverju öðru commission. Það þekktist ekki en hefur skilað mjög góðum árangri. Við fylgjumst þá vel með því, hvert fyrir sig, að vel sé gert við alla.”

Tvísöngur, hljóðskúlptúrinn í Seyðisfirði, undir norðurljósadýrð – MYND: Icelandi Explorer / Austurbrú

Friðrik lýsti því að þegar hann kynnti Hótel Rangá fyrir félögum í samtökunum Small Luxury Hotels þá hafi fólk varla trúað því hversu margir afþreyingarmöguleikar væru nærri hótelinu. „Það er auðvitað styrkleiki Íslands. Margir útlendingar sem hingað koma tala um hversu stutt þurfi að fara til að upplifa eitt og annað.” Og ein helsta upplifunin er einfaldlega sú að horfa á norðurljósin. „Ekkert selur eins mikið og norðurljósin. – Ég get lofað ykkur því að ef þið keyrið á norðurljósin sem fyrst á það eftir að skila ykkur gríðarlega miklu,” sagði Friðrik við Austfirðinga. „Um 90 prósent af vetrarferðamönnum okkar koma út af norðurljósunum. Þetta á við um öll lönd á norðurslóðum. Þið megið alls ekki gera lítið úr því hvað norðurljósin myndu gera fyrir ykkur.”

Friðrik sagði þó að norðurljósin ein dygðu ekki. Stundum væri stjörnubjartur himinn en engin norðurljós sjáanlegt. Þá gætu erlendir gestir orðið fyrir vonbrigðum. Þau á Hótel Rangá brugðust við þessu með því að setja upp stjörnuskoðunarhús í samstarfi við Sævar Helga Bragason. Það sló í gegn.

Friðrik í stjörnuskoðunarhúsinu við Hótel Rangá – MYND: ÓJ

Eitt af því sem Friðrik Pálsson nefndi var það sem kallað er local ingredients í veitingaþjónustu, áhersla á að bjóða upp á mat úr héraði. „Okkar niðurstaða er sú eftir miklar stúdíur að útlendingum er alveg sama. Ef það er íslenskt þá er það lókal.”

Ferðafólk vill kynnast því sem besta sem landið sem það heimsækir hefur að bjóða í mat og drykk – alveg eins og það vill skoða þekktustu og fegurstu staðina og njóta þess skemmtilegasta sem í boði er í afþreyingu. En svo er það nýr þáttur sem fær stöðugt meira vægi: umhverfis- og loftslagsmálin, sem Friðrik Pálsson sagði að til þessa hefðu verið meira í orði en á borði:

„Ég held að við eigum ekki að gera lítið úr því hvað græna byltingin er að gera fyrir túrismann.”

Ferðamanni liðsinnt á Hótel Öldu á Seyðisfirði – MYND: ÓJ

Vorkvöld við Fosshótel Austfirðir á Fáskrúðsfirði. Rútan komin með gestahóp – MYND: ÓJ

Á málþinginu á Hótel Valaskjálf sat fólk sem lætur sig dreyma um að ferðaþjónusta verði arðsöm heilsárs atvinnugrein. Friðrik sagði hinsvegar að til væru staðir úti í heimi sem stunduðu arðbæra ferðaþjónustu hluta af árinu en þeim tækist það af því að verðið væri hátt. Hann nefndi staði sem gera út á skíði og vetraríþróttir. Þar væri allt opið yfir skíðavertíðina en lágmarks þjónusta væri í boði á sumrin. Þetta væri hægt ef verðið væri nógu hátt.

„Ég ætla að leyfa mér að segja við ykkur: Okkur ber skylda til að verðleggja okkur hátt. Það er ekki sama að selja dýrt og selja á háu verði. Ég hef alltaf skilið það þannig frá því að ég var krakki að ef eitthvað er dýrt þá er það vegna þess að gæði eða þjónusta fylgi því ekki. Hitt er hátt verð. Ég seldi fisk í 30 ár og ég man aldrei eftir því að við værum að selja hann of háu verði. – Við eigum ekki að gera það heldur í þessu: Við eigum að selja Ísland og allt sem við gerum á eins háu verði og við höfum tök á – en gæðin og þjónustan verða að fylgja. Það segir sig sjálft. Annars er það dýrt og það viljum við ekki.”

Íslenskur fiskur er lostæti rétt eldaður, eins og steinbíturinn á Nielsen á Egilsstöðum – MYND: ÓJ

Friðrik Pálsson lauk ávarpi sínu á að ræða stóru spurninguna, sem stjórnmálamenn virðast ekki velta mikið fyrir sér: Hversu marga ferðamenn eigum við að fá til Íslands?

„Það er í rauninni dálítið galið að við skulum líta á ferðaþjónustu sem stóra, nýja atvinnugrein, og höfum ekki skoðun á því hvað við viljum að hún verði stór. Við látum þetta bara gerast, auglýsum og hömumst við að fá fólk til landsins en veltum því ekkert fyrir okkur hvað væri passlega mikið.”

Við Þorvaldseyri. Frægð Eyjafjallajökuls lifir og færir okkur enn ferðafólk – MYND: ÓJ

Friðrik tók dæmi af velgengni íslensks sjávarútvegs eftir að kvótakerfinu var komið á. Síðan hefðu byggst hér upp fyrirtæki í sjávarútvegi sem væru á heimsvísu.

„Ég held að við þurfum á einhverju stigi máls að ákveða hversu marga ferðamenn við viljum fá.”

Friðrik segir að eina leiðin til að koma í veg fyrir að ferðamönnum fjölgi of mikið sé að nota verðstýringu – hafa verðið nógu hátt. Það væri áhugavert að heyra hvað aðrir í ferðaþjónustunni segja um það.

Margur Íslendingurinn sýpur vafalaust hveljur nú þegar yfir verðlaginu á ferðamannastöðum landsins. Ef verðið hækkar enn þá forða Íslendingar sér annað – kannski bara til Tenerife – nú eða bara í gönguferðir um eigið land með bakpoka og tjald – og nesti að heiman. 

Grófur malarvegurinn yfir Öxi er vinsæl leið meðal erlendra ferðamanna, sem þykir vegurinn spennandi – MYND: ÓJ

Nýtt efni

Þegar heimsfaraldurinn hófst í febrúar árið 2020 lækkaði gengi hlutabréfa í ferðaþjónustufyrirtækjum hratt og hjá Icelandair fór það niður um þrjá fjórðu fyrstu mánuðina eftir að landamærum var lokað til að hefta útbreiðslu veirunnar. Gengið hélt svo áfram að lækka fram á haustið þegar efnt til hlutafjárútboðs þar sem hver hlutur var seldur á 1 …

Aðdáun Indverja á vískíi er ekki ný af nálinni. Þó var það ekki fyrr en í kringum árið 2010 að framleiðandinn Amrut, sem var stofnaður árið 1948, kynnti Indian Single Malt viskí sem átti sérstaklega góðu gengi að fagna í Skotlandi, af öllum stöðum, áður en það hélt áfram til Bandaríkjanna þar sem það mæltist …

Ein leiðin til að sjá eigin augum hversu umsvifamikil atvinnugrein ferðaþjónustan er í landinu er að fara í morgunferð austur á Þingvelli, njóta þess að vera þar nánast einn dálitla stund og hlusta á fuglana syngja, fylgjast síðan með bílaflóðinu inn á stæðin við gestastofuna á Hakinu þegar klukkan fer að ganga tíu. Þá sér …

Norska flugfélagið Norwegian gerði upp annan ársfjórðung í gær en hlutabréf í félaginu féllu um 16 prósent í síðustu viku þegar afkomuspá ársins var lækkuð. Fjárfestar tóku þó uppgjör gærdagsins vel því bréfin hækkuðu um fimm af hundraði. Niðurstaðan hljóðaði upp á 477 milljónir norskra króna í hagnað fyrir skatt eða 6,1 milljarð íslenskra kr. …

Play mun fækka flugferðunum sínum til Norður-Ameríku um fjórðung í vetur í samanburði við þann síðasta líkt og FF7 greindi frá. Til viðbótar hefur félagið gert breytingar á flugáætlun sinni til Evrópu. Í sumum tilfellum fjölgar ferðunum en þeim fækkar í öðrum. Þannig gerir áætlunin fyrir september ráð fyrir tíu prósent færri ferðum en í …

Play er með fjóra áfangastaði Bandaríkjunum og einn í Kanada og býður félagið nú upp á daglegar ferðir til þeirra allra nærri allt árið um kring. Yfir vetrarmánuðina hefur Play þó dregið úr framboði en næsta vetur verður niðurskurðurinn meiri en áður. Næstkomandi nóvember er aðeins reiknað með 99 brottförum frá Keflavíkurflugvelli til Bandaríkjanna og …

Nú í vikunni hafa mælingar í Noregi og Bandaríkjunum sýnt að verðlag í þessum tveimur löndum hjaðnar hraðar en greinendur höfðu reiknað með. Það sama er upp á teningnum í Svíþjóð en í morgun birti hagstofan þar í landi nýjar verðlagsmælingar sem sýna að verðbólga sl. 12 mánuði mælist nú 2,6 prósent. Ef vaxtakostnaður er …

Gengi hlutabréf í Icelandair hefur nú fallið um 61 prósent síðustu 12 mánuði og kostar hver hlutur í dag 86 aura. Í hlutafjárútboðinu sem efnt var til í september 2020, til að koma flugfélaginu í gegnum heimsfaraldurinn, var hluturinn seldur á 1 krónu. Stuttu eftir útboðið fór gengið eins langt niður og það er í …