Samfélagsmiðlar

Tölum aðeins um farþegatekjur Icelandair

Skýringin á því að stjórnendur Icelandair leggja nú alla áherslu á að lækka launakostnað félagsins kann að liggja í því að þeir hafa ekki trú á að farþegatekjurnar verði aftur jafn háar og þær voru þegar félagið var rekið með hagnaði.

Getur Icelandair fengið meira út úr hverju sæti um borð eða er eina leiðin að lækka kostnað?

Þegar bera á saman rekstur flugfélaga þá er gott deila kostnaði og tekjum niður á sætisframboð í kílómetrum talið. Þá fást mælikvarðarnir RASK (tekjur á hvern km.) og CASK (kostnaður á hvern km.). Sum flugfélög upplýsa fjárfesta mánaðarlega um þróun þessara stærða en það gerir Icelandair ekki.

Einingatekjur Icelandair má reikna út með því að styðjast við farþegatekjur félagsins milli ára og deila niður á flogna kílómetra í áætlunarflugi. Út af stendur þá leiguflugið.

Öllu erfiðara er að sjá hver kostnaðurinn er vegna flugrekstrarins þar sem Icelandair samsteypan kemur víða við í ferðaþjónustu og kostnaður vegna hótelreksturs, ferðaskrifstofa og fleiri þátta þvælist fyrir.

Harkan í yfirstandandi kjaraviðræðum við flugmenn og flugfreyjur Icelandair er þó til marks um að einingakostnaður flugfélagsins er vandamál í augum stjórnenda flugfélagsins. Þeir meta því stöðuna þannig að það verði að ná niður launakostnaði áhafna til að gera félagið fýsilegan fjárfestingakost í komandi hlutafjárútboði.

Ef við horfum aftur á móti á einingatekjurnar þá hefur félagið misst þar flugið síðustu ár. Í dollurum talið, uppgjörsmynt Icelandair, hafa einingatekjurnar nefnilega lækkað þónokkuð. Þannig var metafgangur af rekstrinum árið 2015 og þá voru einingatekjurnar um 7,3 dollarasent samkvæmt útreikningum Túrista. Árið eftir var minni hagnaður og þá höfðu einingatekjurnar farið niður í 6,9 dollarasent og svo niður í 6,4 dollarasent árið 2017. Það ár var Icelandair aftur réttum megin við núllið þrátt fyrir að tekjur á hvern floginn kílómetra hefðu lækkað um 12 prósent á tveimur árum.

Einingatekjurnar stóðu svo í stað árið 2018 en samt varð tap af rekstrinum upp á tæpa sjö milljarða króna. Skýringarnar á því liggja vafalítið í mörgum þáttum, t.d. sterkari krónu, kjarabótum og harðri samkeppni frá WOW. Það var líka í ágúst 2018 sem Björgólfur Jóhannsson sagði starfi sínu lausu sem forstjóri vegna mistaka sem gerð voru í sölustarfi félagsins og leiðakerfi.

Þegar þarna var komið við sögu voru níu mánuðir liðnir frá því að Birki Hólm Guðnasyni, þáverandi framkvæmdastjóra Icelandair, var sagt upp störfum. Þá tóku þeir Björgólfur og Bogi Nils Bogason, núverandi forstjóri, við stjórnartaumunum í flugfélaginu en áður höfðu þeir tveir einbeitt sér að rekstri móðurfélagsins, Icelandair Group.

Í fyrra var tapreksturinn hjá Icelandair aftur um sjö milljarðar og þá höfðu einingatekjur aftur á móti hækkað upp í 6,6 dollarasent. Sú tala er þó varla marktæk því skaðabætur frá Boeing, vegna MAX þotanna, voru færðar að hluta sem farþegatekjur en upphæðin er ekki opinber.

Þar með eru ljóst að einingatekjurnar hafa í raun verið mun lægri en 6,6 dollarasent. Jafnvel þó þær hefðu í raun átt að hækka sjálfkrafa í ljósi þess að í fyrra breyttist farþegaflóran hjá Icelandair. Tengifarþegum fækkaði þónokkuð en tekjur af þeim ættu að öllu jöfnu að vera lægri en af farþegum sem fljúga styttri leggi.

Sem fyrr segir þá hafði samkeppnin við WOW vafalítið mjög mikil áhrif á versnandi afkomu Icelandair. Stjórnendur þess síðarnefnda hófu þannig að elta flugfélag Skúla Mogensen út í heim og fargjöldin lækkuðu. Þetta var sérstaklega áberandi árið 2018, fyrsta tapárið í langan tíma, því þá hóf Icelandair flug til borga sem WOW hafði áður setið eitt að. Eins settu félögin bæði á dagskrá flug til borga eins og Dallas og Cleveland.

Á sama tíma var WOW air komið í skuld við Isavia og safnaði á endanum upp ríflega tveggja milljarða ógreiddum reikningi við hið opinbera fyrirtæki. Leikurinn var þar með ekki jafn því Icelandair stóð skil á sínum flugvallagjöldum. Aftur á móti er Icelandair síður en svo eina rótgróna evrópska flugfélagið sem þarf að takast á við lággjaldaflugfélag á sínum heimamarkaði.

Barátta SAS og Norwegian, á stærstu flugvöllum Skandinavíu, svipar nefnilega til slagsins á Keflavíkurflugvelli. Rekstur Norwegian hefur varla staðið undir sér en félagið kemst alltaf áfram með því að efna endurtekið til hlutafjárútboða. Og þrátt fyrir þessa sérstöku samkeppni þá hefur SAS náð vopnum sínum á ný.

Í hittifyrra skilaði félagið skilað metafkomu. Á síðasta rekstrarári var hagnaðurinn reyndar minni sem skrifast að mestu á vikulangt verkfall flugmanna SAS. Það ár hækkaði einmitt umræddur einingakostnaður um 2,1 prósent en tekjurnar meira eða um 2,5 prósent.

Nú er spurningin hvort stjórnendur Icelandair telji sig geta leikið þetta eftir og náð tekjunum upp á ný eða hvort félagið eigi aðeins þann leik í stöðunni að lækka kostnaðinn.

Nýtt efni

Næring forfeðra okkar á oftar en ekki fyllilega erindi við nútímamanninn. Sum þeirra matvæla sem nú er hent var hreinlega slegist um áður fyrr. Með vaxandi hraða þjóðfélagsins og breyttri menningu hefur heilsusamlegt hráefni eins og innmatur, dýrafitur, bein og mergur orðið að hliðarafurð sem fer til spillis. Þessi sóun hefur í för með sér …

Gistinætur Breta á norðlenskum hótelum í janúar voru 422 talsins sem er rétt um tíund af því sem var í janúar árin 2018 og 2019 þegar breska ferðaskrifstofan Super Break bauð upp á pakkaferðir til Akureyrar frá nokkrum breskum flugvöllum. Tilkoma áætlunarflugs Easyjet frá London til Akureyrar hefur því ennþá miklu minni áhrif á gistigeirann …

Stærstu hluthafar Play skuldbindu sig til að leggja flugfélaginu til 2,6 milljarða króna í nýtt hlutafé í byrjun síðustu viku en með þeim skilyrðum að hlutafjárútboðið myndi nema samtals fjórum milljörðum króna. Nú hefur félagið tryggt sér þá 1,4 milljarða sem upp á vantaði. Þetta kemur fram í tilkynningu. Þar segir að þessi hlutafjáraukning sé …

Í febrúar léku þýsku fótboltaliðin Hansa Rostock og Hamburger Sport Verein (HSV) á heimavelli Hansa í Rostock. Bæði liðin eru gömul stórveldi á fótboltavellinum en eru nú í nokkrum öldudal og leika í annarri deild þýska fótboltans. Leikurinn endaði 2-2 sem voru auðvitað töluverð vonbrigði fyrir lið Hamborgar því þeir keppast við að komast aftur …

Útgerðir skemmtiferðaskipa virðast bjartsýnar um að fólk sæki mjög í siglingar á árinu. Ferðaþorstanum eftir innilokun Covid 19-áranna hafi ekki enn verið svalað. Þá kjósi margir, sem á annað borð hafa efni á því, verja fleiri ferðadögum á friðsælu floti um heimsins höf fremur en að olnboga sig í gegnum manngrúa borga og vinsælla ferðamannastaða. …

Það voru keyptar 390 þúsund gistinætur á íslenskum gististöðum í janúar eða 13 prósentum færri en í janúar í fyrra. Næturnar núna voru álíka margar og í janúar 2019 en það var í mars það ár sem rekstur Wow Air stöðvaðist. Gisitnóttum útlendinga á skráðum gististöðum, stór hluti heimagistingarinnar fellur þar ekki undir, fækkaði um …

Lilja Dögg Alfreðsdóttir

Vinna við aðgerðaáætlun í tengslum við ferðamálastefnu Íslands til ársins 2030 er langt komin. Birt hafa verið í Samráðsgátt drög að tillögu til þingsályktunar og óskað umsagna. Það kemur síðan í hlut Alþingis að vinna úr tillögum sem orðið hafa til í víðtæku samráði hagaðila í ferðaþjónustu - og ákveða síðan hvert skal stefna. Þær …

Þjóðarflugfélög Frakka og Hollendinga mynda samsteypuna Air France-KLM Group og hagnaðist fyrirtækið um 934 milljónir evra á nýliðnu ári. Sú upphæð jafngildir 140 milljörðum króna. Aldrei áður hefur þessi fransk-hollenska samsteypa skilað svona miklum hagnaði að því fram kemur í tilkynningu nú í morgun í tilefni af birtingu uppgjörsins. Þar kemur fram að stríðið á …