Samfélagsmiðlar

Sjálfbærni eða grænþvottur

„Það er alveg ljóst að mikið er um grænþvott og rangar eða villandi upplýsingar," segir framkvæmdastjóri GSTC, alþjóðasamtaka um sjálfbæra ferðaþjónustu. Fólk í ferðaþjónustu um allan heim notar í vaxandi mæli hugtakið sjálfbærni til að lýsa viðmiðum sínum og metnaði, nú síðast á farþegaspárfundi Isavia var sjálfbærni sagt leiðarljós fyrirtækisins.

Ósjálfbær miðlun á drykkjarvatni til ferðafólks í Vík í sumar

„Sjálfbærni er leiðarljós í öllu sem við gerum,” sagði Sveinbjörn Indriðason, forstjóri Isavia, á fundi í Hörpu í gær þar sem kynnt var farþegaspá fyrir árið 2023. Þar er gert ráð fyrir að 7,8 milljónir farþega fari um Keflavíkurflugvöll og 2,2 milljónir ferðamanna heimsæki landið.

Oft er þröngt í núverandi Flugstöð Leifs Eiríkssonar á Keflavíkurflugvelli – MYND: ÓJ

Sveinbjörn sagði að Isavia hefði sett sér metnaðarfull markmið og áætlun um hvernig þeim ætti að ná, fyrirtækið fyndi til ábyrgðar vegna þeirra fótspora sem fylgdu starfseminni – en um leið væru fólgin tækifæri í sjálfbærnistefnu: 

„Sjálfbærni fyrir okkur er líka tækifæri til samkeppnisforskots. Við teljum að eftir ekki svo mörg ár muni töluverður hópur farþega velja tengistöð eftir því hvernig flugvöllurinn stendur í sjálfbærninni, sérstaklega í umhverfismálum. Við lítum svo á að þetta geti mjög auðveldlega orðið samkeppnisforskot fyrir Keflavíkurflugvöll og tengistöðina til framtíðar.” 

Unnið að nýrri austurálmu Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar – MYND: ÓJ

Í kynningarmynd sem fundarfólk í Hörpu fékk að sjá segir Hrönn Ingólfsdóttir, forstöðumaður stefnumótunar og sjálfbærni hjá Isavia, að gríðarleg uppbygging sem hafin er á Keflavíkurflugvelli skilji eftir sig mikið kolefnisfótspor en að leitað verði allra leiða til að minnka það eins og hægt er. Unnið sé að því að fá BREEM-vottun á stækkun flugstöðvarinnar. Vottunin á að staðfesta ásetning um að draga úr umhverfisáhrifum. Miklu getur munað á losun hvort fylgt sé skilyrðum BREEM-vottunar. Isavia áætlar að spara megi losun á 150 þúsund tonnum af koltvísýringi. Þessi háa frádráttartala hlýtur þá um leið að gefa til kynna hversu gríðarlega mikil losun fylgir slíkum stórframkvæmdum. 

Á Keflavíkurflugvelli – MYND: ÓJ

Áhersla Isavia á sjálfbærni er viðbragð við umræðu um allan heim. Sjálfbærni-hugtakið er mikið notað en mismunandi er hvernig fólk skilur það – og það býr misjafnlega mikil alvara að baki. Grænþvottur er mikið stundaður. Fyrirtæki segja þá ekki rétt til um ágæti eigin vöru eða starfsemi – nota gæðastimpil sjálfbærni til að fegra ímynd sína eða draga athygli frá þeim neikvæðu umhverfislegu áhrifum sem starfsemi þeirra hefur. 

Sjálfbær ferðamáti – MYND: ÓJ

Alþjóðaráð um sjálfbæra ferðamennsku – GSTC (The Global Sustainable Tourism Council) eru sjálfstæð heimssamtök sem ákveða viðmið og hvaða reglum skuli fylgja til að uppfylla kröfuna um sjálfbærni í ferðaþjónustu, bæði hvað varðar áfangastaði og starfsemi fyrirtækja. Markmiðið er að fá fólk til að tala sama tungumál í þessum efnum, að allir leggi sama skilning í þau hugtök sem notuð eru í umræðunni. Sjálfbærni í huga eins getur verið grænþvottur í augum annars.

Þessi viðleitni GSTC beinist að fjórum grundvallarþáttum: a) Sjálfbærri stjórnun; b) Efnahags- og samfélagslegum áhrifum; c) Menningarlegum áhrifum; og d) Umhverfisáhrifum. Vægi þessara atriða er auðvitað mismunandi eftir aðstæðum og starfsemi á hverjum stað og þarf sjálfbærnistefnan að taka mið af því. 

Ósjálfbær ferðamáti – MYND: ÓJ

GSTC heldur heimsráðstefnu um framtíðarstefnu í sjálfbærnimálum ferðaþjónustu heimsins í Sevilla á Spáni 12.-15. desember, þá fyrstu sem haldin er eftir það hlé sem varð á fundahöldum vegna kórónafaraldursins.

Í haust var hinsvegar haldin ráðstefna á vegum samstakanna um sjálfbærnimál með þátttöku ferðaþjónustuaðila í Kyrrahafsríkjum Asíu. Roi Ariel, framkvæmdastjóri GSTC, sagði eftir þann fund að hugtakið sjálfbærni væri orðið viðtekið. Öll viðmið lægju fyrir og áætlanir um hvernig ætti að fylgja þeim. Þá væri víða unnið með stjórnvöldum við að auka þekkingu og færni starfsfólks og getu fyrirtækja til að vinna á sjálfbæran hátt. Margir gætu og væru að gera breytingar á sínu starfi. Hinsvegar væri alveg ljóst frá sjónarhóli neytandans að sjálfbær ferðaþjónustufyrirtæki væru vandfundin.

„Við verðum að fá hótel og ferðaskrifstofur til að verða sjálfbærari, sérstaklega þegar haft er í huga að verkfærin til þess eru tilbúin. Það er miklu auðveldara en áður að útskýra kostina við þessa umbreytingu. Að gerast sjálfbær felur jafnan í sér að dregið er úr kostnaði – auk þess sem það er líka það eina rétta í stöðunni,” sagði Roi Ariel í viðtali við við TTG Asia, sem er leiðandi í umfjöllun um ferðamál í Kyrrahafslöndum Asíu. Þar er framkvæmdastjóri GSTC jafnframt spurður hvernig sjá eigi til þess að viðmið samtakanna gildi í heimstúrismanum, sem tali mikið um sjálfbærni um þessar mundir. 

Ferðamaður og flokkunartunnur í Þjóðgarðinum á Þingvöllum – MYND: ÓJ

„Það er alveg ljóst að mikið er um grænþvott og rangar eða villandi upplýsingar. Samkeppnisyfirvöld í Bretlandi og Evrópusambandinu eru að rannsaka staðhæfingar fyrirtækja um að þau séu vistvæn og sjálfbær. Hefur mál verið höfðað á hendur KLM-flugfélaginu fyrir hollenskum dómstól vegna meints grænþvottar. Áreiðanleiki stofnana og fyrirtækja er í húfi þegar settar eru fram fyllyrðingar um sjálfbærni. Ég fagna þeim aðgerðum sem löggjafar og hagsmunasamtök í einkageiranum grípa til í baráttunni gegn röngum eða villandi staðhæfingum um sjálfbærni. Það er líka mikilvægt að hafa í huga að þegar rætt er um sjálfbærni í ferðaþjónustu er ekki einvörðungu verið að vísa til umhverfismála heldur líka félagslegra, menningarlegra og efnahagslegra þátta.”

Þessi orð Roi Ariel, framkvæmdastjóra GSTC, vitna um vaxandi þunga í umræðunni um sjálfbærni í ferðaþjónustunni og að grænþvottur verði ekki liðinn þegar fram í sækir. Neytendur eigi rétt á gagnsæi þegar þeir leiti upplýsinga um ferðir og áfangastaði – og þeir verði að geta treyst því að fullyrðingar um sjálfbærni standist skoðun. Það sé því þörf á hvoru tveggja: að ferðaþjónusta heimsins sýni ábyrgð og að neytendur séu vakandi. 

Nýtt efni

Það er stundum margt um ferðamanninn á Skólavörðustíg og á Laugavegi. Einhverjir tuða vegna þessa, segjast vilja endurheimta miðborgina, en fleiri gera sér grein fyrir því að ferðamenn hafa glætt miðborgina nýju lífi. Það er svo annað mál að ferðamannafjöldi leiðir gjarnan til einhæfni í þjónustu: Ferðamannamenn í miðborginni - MYND: ÓJ Minjagripaverslunum fjölgar óhæfilega, …

Kynnisferðir hf. hagnaðist um rúmlega 1,3 milljarða króna á síðasta ári og tvöfaldaðist hann á milli ára. Tekjur félagsins námu 14,5 milljörðum króna og jukust um 30 prósent frá í fyrra. „Við erum afar stolt af þeim árangri sem náðist í rekstri félagsins á síðasta ári þrátt fyrir hátt vaxtastig og aðrar krefjandi ytri aðstæður. …

Joe Biden, Bandaríkjaforseti, og ríkisstjórn hans með Janet Yellen, fjármálaráðherra, fremsta í flokki, hafa nú kynnt fyrstu opinberu leiðbeiningarnar fyrir markað með kolefniseiningar þar í landi. Leiðbeininginum er ætlað auka líkurnar á því að kolefniseiningar sem ganga kaupum og sölum séu af nægilegum gæðum og að verkefnin sem liggi þeim til grundvallar skili raunverulegum árangri, …

„Fyrir þessa aðgerð voru rúmlega 800 manns í störfum sem ekki eru flugtengd og uppsagnirnar náðu eingöngu til þeirra," segir Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair Group, en fyrirtækið samdi í dag um starfslok 82 starfsmanna. Uppsagnirnar náðu ekki til áhafna líkt og FF7 hafði áður greint frá. „Eins og við höfum sagt þá var árið …

Ráðuneyti viðskipta og sjávarútvegsmála í Noregi kynnti fyrir tveimur árum drög að frumvarpi um að þarlendir kjarasamningar og reglur um aðbúnað næðu líka til áhafna erlendra skipa sem færu um norska lögsögu. Litið yrði svo á að um leið og erlent skip færi inn fyrir norska lögsögu giltu um það sömu reglur og alla innlenda …

Fjárfestar lögðu Play til 4,6 milljarða króna í hlutafjárútboði félagsins sem lauk þann 11. apríl síðastliðinn. Í kjölfarið urðu töluverðar breytingar á hópi stærstu hluthafa félagsins. Nú er lífeyrissjóðurinn Birta stærsti einstaki hluthafinn en samanlagt fara sjóðir á vegum Íslandssjóða fyrir enn stærri hlut. Meðal nýrra stórra hluthafa er félag í eigu Einars Sveinssonar og …

Icelandair sagði í dag upp 82 starfsmönnum en um er að ræða starfsfólk úr ýmsum deildum á skrifstofum og starfsstöðvum félagsins. Í tilkynningu er bent á að Icelandair hafi á árunum 2021 til 2023 ráðið og þjálfað um 2.500 starfsmenn og góður árangur hafi náðst við að byggja félagið hratt upp eftir heimsfaraldurinn. Nú er …

Miklar breytingar eru við sjóndeildarhringinn í grænlenskri ferðaþjónustu. Ný flugstöð verður tekin í notkun í Nuuk 28. nóvember. Síðan er ráðgert að ljúka framkvæmdum við nýjar flugstöðvar í Ilulissat og Qaqortoq á Suður-Grænlandi fyrir lok ársins 2026. Nú sinna Air Greenland og Icelandair Grænlandsflugi en færi ættu að skapast til að laða að fleiri flugfélög. …