Samfélagsmiðlar

Ferðamálaráðherra: Mikilvægt að ofmeta ekki skekkjuna

Það er þýðingarmikið að fá mat á fráviki í talningu á fjölda ferðamanna sem fer um Keflavíkurflugvöll segir Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ráðherra ferðamála. Hún segist ekki geta tekið undir túlkun Samtaka ferðaþjónustunnar á niðurstöðum nýrrar könnunar á brottfararfarþegum.

Fimm af hverjum hundrað ferðamönnum hér á landi fara aldrei út úr Leifsstöð, 6% fer út fyrir flugvallarsvæðið en gistir ekki yfir nótt og 3% ferðamannanna eru útlendingar sem búsettir eru hér á landi. Þetta sýna niðurstöður könnunar Isavia og Ferðamálastofu sem framkvæmd var nýverið í kjölfar umræðu sem skapaðist í kringum umfjöllun Túrista í vor um hugsanlegt ofmat á ferðamannafjöldanum. Sú tilgáta byggði á því að farþegar sem aðeins skipta um flugfélag á Keflavíkurflugvelli eru taldir sem ferðamenn í talningu Ferðamálastofu, en vísbendingar eru um að þessum sjálfskiptifarþegum hafi fjölgað síðustu misseri.
Þegar stærð þessara þriggju fyrrnefndu farþegahópa er heimfærð upp á ferðamannaspá Isavia fyrir þetta ár kemur í ljós að af þessum rúmu 2,2 milljónum ferðamanna, sem gert er ráð fyrir í ár, þá eru 112 þúsund flugfarþegar sem skipta aðeins um flugvél, 134 þúsund fara út fyrir flugstöðina yfir dagspart og um 67 þúsund eru útlendingar sem eru búsettir eru á landinu.

Skekkjan ekki ný af nálinni

„Það hefur alltaf legið fyrir að fjöldi ferðamanna væri ofmetinn og sá fyrirvari hefur alltaf verið gerður við tölurnar. Skekkjan er því alls ekki ný af nálinni. En að sjálfsögðu er þýðingarmikið að fá þetta mat á umfangi hennar og ég mun leggja áherslu á að þetta verði mælt áfram,“ segir Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ráðherra ferðamála, aðspurð um niðurstöðurnar, í svari til Túrista. „ Á sama hátt og það er mikilvægt að ofmeta ekki fjölda ferðamanna er líka mikilvægt að ofmeta ekki skekkjuna. Ég get því ekki tekið undir með Samtökum ferðaþjónustunnar þegar þau segja að skekkjan sé „að minnsta kosti“ sú sem þessi könnun sýnir. Hún gæti allt eins verið eitthvað minni, og engin rök sem hníga að því að hún sé frekar meiri en minni. Eðlilegast er að miða bara við þá tölu sem mælingin sýnir. Ég ítreka að það er mikilvægt að halda áfram að auka gæði og nákvæmni mælinganna og ég mun ræða það við Ferðamálastofu, ISAVIA og SAF.“

Fyrirvarinn vandfundinn

Það er hins vegar ekki að sjá að þessi fyrirvari, sem ráðherra nefnir, hafi alltaf verið gerður við tölur um fjölda ferðamanna á landinu. Engir fyrirvarar eru til að mynda í svari Þórdísar Kolbrúnar á Alþingi í sumar  þar sem hún var beðin um upplýsingar um mismuninn á áætluðum og raunverulegum fjölda ferðamanna. Þar birtir ráðherra talningar Ferðamálastofu án þess að minnst sé að fjöldinn sé ofmetinn. Í nýrri skýrslu OECD eru þessar tölur líka notaðar án athugasemda, að því virðist, og í tilkynningu frá Ferðamálastofu, um fjölda ferðamanna í fyrra, kemur ekkert fram um að skekkjur séu í talningunni. Það er hins vegar gert annars staðar á vef Ferðamálastofu og þá vísað í þessa nýju könnun sem gerð var um síðustu mánaðarmót. Í ferðamannaspá Isavia fyrir lok síðasta árs var heldur ekki gert grein fyrir þessu ofmati og það er heldur ekki að sjá að greiningardeildir bankanna hafi gert ráð fyrir þessari skekkju í sínum skýrslum um ferðaþjónustu. Þannig spáir Íslandsbanki 2,3 milljónum ferðamanna hér í ár og er þar horft til úthlutunar á lendingarleyfum á Keflavíkurflugvelli. Miðað við skekkjurnar sem nú eru komnar fram verða ferðamennirnir tæplega 2 milljónir í ár. Það er gildir þó líklega um ferðamannatalninguna, eins og margar aðrar talningar, að skekkjumörkin eru einhver en þeim hefur ekki verið haldið á lofti líkt og dæmin sanna.

Dagsferðamenn í flugi taldir en ekki úr skipum

Það er reyndar mismunandi hvernig ferðamenn eru taldir. Hefðbundna skilgreining er sú að ferðamaður er sá sem gistir í að minnsta kosti eina nótt. Þeir sem aðeins dvelja yfir daginn eru dagsferðamenn og farþegar skemmtiferðaskipa falla til að mynda í þann flokk. Ferðamálastofa hefur til að mynda haft þann háttinn á að taka farþega skipanna ekki með í heildarferðamannafjöldann. Það sama ætti þá að eiga við um þá farþega sem aðeins skipta um flugfélag á Keflavíkurflugvelli en dvelja ekki á landinu, þ.e. 11% af ferðamannafjöldanum miðað við niðurstöður könnunarinnar. Aðspurð um þessa misræmi sagði Ólöf Ýrr Atladóttir, í svari til Túrista, að vissulega valdi það ónákvæmni að vera með dagsferðamenn í greiningum á fjölda almennra ferðamanna.
Hins vegar má, samkvæmt upplýsingum frá ferðamálastofnun Sameinuðu þjóðanna, telja dagsferðamenn með í tölum til stofnunarinnar. En útlendinga, sem búsettir eru á landinu, á ekki flokka sem ferðafólk samkvæmt reglum Sameinuðu þjóðanna en sem fyrr segir var hlutfall þess hóps 3% í könnun Isavia og Ferðmálastofu.

Það jákvæða við ofmatið

Talning ferðamanna á Keflavíkurflugvelli hefur verið sú stærð sem oft er notuð til að mæla umsvifin í ferðaþjónustunni og ráðherra málaflokksins telur að þrátt fyrir skekkjuna í tölunni þá hafi vöxtur greinarinnar verið rétt metinn. „Við opinbera stefnumótun er það auðvitað ekki síst þróunin á milli ára, þ.e.a.s. vöxturinn, sem skiptir máli. Og hann hefur verið rétt metinn, að því gefnu að skekkjan hafi verið álíka mikil á hverju ári. Það er því ekki eins og þessi skekkja setji alla stefnumótun í uppnám. Stærsta spurningin hefur snúist um þessa svokölluðu „sjálftengifarþega“, sem fara aldrei út af flugvellinum en þurfa samt að tékka sig út og aftur inn af því að þeir fljúga með tveimur ólíkum flugfélögum. Gera má ráð fyrir að þessi hópur hafi stækkað á undanförnum misserum með auknu flugframboði ólíkra flugfélaga, en könnunin sýnir að hann er þó ekki nema 5%,“ bætir Þórdís Kolbrún við. „Góðu fréttirnar eru þær, að ef ofmatið hefur verið að aukast þá þýðir það líka að meðaldvalartími hvers ferðamanns hefur ekki verið að styttast eins mikið og tölur hafa bent til. Hið sama gildir um meðaleyðslu hvers ferðamanns. Hvort tveggja er þá í betra horfi en við héldum: meðaldvalartíminn lengri og meðaleyðslan meiri.“

Airbnb veldur óvissu

Upplýsingar um gistinætur útlendinga eru líka lykiltölur í ferðaþjónustu og telur ferðamálaráðherra að fréttum af meðaldvalartíma beri að taka með miklum fyrirvara vegna umsvifa Airbnb. „Líklega er stærsta skekkjan varðandi umfang ferðaþjónustunnar sú staðreynd að gistináttatölur ná ekki utan um Airbnb nema að mjög takmörkuðu leyti. Sterkar vísbendingar eru um að gistinóttum á Airbnb hafi fjölgað gríðarlega. Fréttum um meðaldvalartíma, sem taka ekki Airbnb með í reikninginn, ber því að taka með miklum fyrirvara,“ segir ráðherra. En þess má geta að samkvæmt gögnum Airbnb, sem Túristi hefur undir höndum, þá seldi fyrirtækið 1,3 milljón gistinátta hér á landi í fyrra. Til samanburðar voru gistinætur á íslenskum hótelum 3,9 milljónir á síðasta ári.

 

Nýtt efni

Fyrsta skemmtiferðaskip ársins kom til Ísafjarðar um síðustu helgi, þýska AIDAsol með nærri í 2.200 farþega. Á sunnudag koma tvö skip með væntanlega 3.000 - 4.000 farþega. Það er farþegafjöldi undir öllum viðvörunarmörkum sem Ísafjarðarbær ætlar að fylgja í framtíðinni vegna komu skemmtiferðaskipa. Nýsamþykktar fjöldatakmarkanir gilda raunar ekki á þessu ári þar sem bókanir hafa …

Í marsmánuði fór fjöldi erlendra ferðamanna í Japan í fyrsta skipti yfir 3 milljónir, samkvæmt tölum sem birtar voru í síðustu viku. Um 2,7 milljónir komu í febrúar. Auðvitað nýtur japönsk ferðaþjónusta nú uppsafnaðrar löngunar erlendra ferðamanna á að heimsækja loks Japan eftir langvarandi lokun og ferðahindranir í tengslum við Covid-19 en það er ekki …

Jón Atli Benediktsson rektor Háskóla Íslands var heiðraður á ársfundi Meet in Reykjavik í gær. Hann leiddi til sigurs umsókn Íslands um að fá ráðstefnuna „International Geoscience and Remote Sensing Symposium (IGARSS)“ til Reykjavíkur í júlí 2027. Gert er ráð fyrir að 2.500 erlendir vísindamenn og fagfólk á sviði fjarkönnunar frá öllum heimshornum sæki ráðstefnuna …

United Airlines tilkynntu í gær um betri afkomu en vænst var á öðrum ársfjórðungi. Þetta kemur í framhaldi af því að tapið á fyrsta fjórðungi var minna en óttast hafði verið. Megin ástæða þess að vel gengur er einfaldlega mikill áhugi á ferðalögum. Hlutabréf í United hækkuðu strax í fyrstu viðskiptum eftir að tilkynnt var …

Japanskir bílaframleiðandur hafa dregist aftur úr nýrri fyrirtækjum á borð við bandaríska Tesla og kínverska BYD í þróun rafbílasmíði. En menn velta því fyrir sér hvort japanskir framleiðendur á borð við Toyota og Nissan verði ekki fljótir að vinna upp það forskot - og jafnvel ná forystu - með þróun nýrrar gerðar rafhlaðna, sem vonir …

„Viltu nýjan bíl? Ef svarið er já, þá þurfum við að finna pening til að kaupa bílinn. Við getum aflað hans með sjávarútvegi en sú grein er takmörkuð og margir vilja setja skorður á fiskeldi. Til að auka framleiðslu á málmum þarf meiri raforku. Þá er það ferðaþjónustan sem er eftir og því þarf að …

Yfir veturinn eru Bretar fjölmennastir í hópi ferðamanna hér á landi en fyrstu þrjá mánuði þessa árs innrituðu 109 þúsund breskir farþegar sig í flug frá Keflavíkurflugvelli. Fjöldinn stóð í stað frá sama tíma í fyrra en hins vegar fjölgaði brottförum útlendinga um tíund þessa þrjá mánuði. Efnahagsástandið í Bretlandi kann að skýra að það …

Því var fagnað í gær að undirrituð hefði verið viljayfirlýsingu um að Íslandshótel og fjárfestar tengdir Skógarböðunum ætluðu að byggja og reka fjögurra stjörnu hótel við Skógarböðin í Eyjafirði gegnt Akureyri. Á væntanlegu baðhóteli verða 120 herbergi. Sjallinn - MYND: Facebook-síða Sjallans Íslandshótel hafa líka haft áform um að reisa hótel í miðbæ Akureyrar, þar …