Samfélagsmiðlar

Vínstúkan sem breytir öllu

Elsti veitingastaðurinn í Stykkishólmi, Narfeyrarstofa, hefur tekið í notkun nýja og glæsilega vínstúku í útgröfnum kjallara gamla hússins. Um leið verður til nýr inngangur á veitingastaðinn. Túristi spjallaði við Sæþór Þorbergsson, veitingamann, sem segir þessa viðbót breyta öllu fyrir veitingahúsið og sé góð viðbót fyrir bæinn.

Kjallarinn undir Narfeyrarstofu

Kjallarinn undir Narfeyrarstofu er undur á að líta. Á veggjum mætast gamlar hleðslur sem voru undir húsinu og svo blasir við þversnið af berginu undir þeim. Birtan er notaleg, áklæði stóla og bekkja í mjúkum litum, borðplötur úr grænleitum marmara, pússaðir veggir grámálaðir. Þetta er glæsileg vínstúka.

Sæþór Þorbergsson kallar sig bryta í símaskránni. Mér þykir því við hæfi að nefna þessa viðbót við Narfeyrarstofu vínstúku frekar en bar eða ölkrá. Sæþór og kona hans Steinunn Helgadóttir eiga og reka staðinn og hafa gert frá 2001.

Sæþór í nýju vínstúkunniMynd: ÓJ

Þarna niðri er nú orðinn til móttökusalur veitingahússins, vínstúka, kokteilstofa, staður fyrir fólk að hittast, fá sér drykk og spjalla. Sæþór segir mikinn létti að hætta móttöku gesta beint inn á miðhæðina. Það sé léttara fyrir starfsfólk og skapi meiri frið fyrir sitjandi gesti. Mikið áreiti hafi verið við útidyrnar, hurðaskellir og fólk að bíða eftir sæti. Nú geti fólk beðið í kjallaranum. „Þetta breytir öllu,” segir Sæþór.

Áður var kaffihús á miðhæðinni. Veitingahúsið hefur smám saman þróast og breyst, þrátt fyrir að haldið hafi verið í heildarmynd gamla hússins. Árið 2004 var stigahús byggt við til að gestir kæmust með góðu móti upp á efstu hæðina. Fyrir fjórum árum var byggt nýtt eldhús á jarðhæð, við hlið nýju vínstúkunnar, og fleiri breytingar hafa verið gerðar til að auðvelda og bæta reksturinn.  

„Við höfðum alltaf í huga að þarna niðri mætti gera eitthvað. Ef Covid-tíminn kenndi manni eitthvað þá var það að skera niður allan óþarfan kostnað og búa okkur undir framtíðina. Svo þegar við höfðum safnað nægum kjarki og sannfært okkur um að faraldrinum hlyti að fara að ljúka þá var leitað ráða hjá kunnáttufólki, talað við verkfræðinga og aðra, um hvort þetta væri mögulegt. Svo byrjuðum við í janúar.

Við mokuðum út yfir 200 tonnum af grjóti og jarðvegi.”

Gamlar hleðslur og bergveggurinn prýða staðinnMynd: ÓJ

Elsta hleðslan sem blasir nú við þeim sem kemur í kjallarann er frá því um 1800, því húsið sem nú stendur var byggt árið 1906 ofan á sökkul af eldra húsi. Aðrar hleðslur eru frá því húsið var byggt. Í raun hafa þessar endurbætur bjargað húsinu til framtíðar, rennt undir það styrkari stoðum, því að í ljós kom í framkvæmdunum að gömlu stoðirnar voru orðnar veikar. „Húsið dúaði áður leiðinlega mikið á miðhæðinni. Útveggir voru hinsvegar traustir og högguðust ekki á meðan unnið var í kjallaranum.”

Að baki er sjö mánaða vinna við að kljúfa bergið, brjóta og moka, skjóta stoðum undir húsið, smíða, leggja dren og lagnir, steypa, pússa, mála og innrétta. Verkið hófst 2. janúar og nú hafa Hólmarar eignast glæsilegan nýjan stað, vínstúku eða kokteilstofu, sem um leið er hluti af elsta veitingahúsinu í bænum. Kjallarinn tekur um 40 manns í sæti og er þar með stærsta rýmið í húsinu. Á miðhæðinni er stór bar og starfsmannarými og efsta hæðin er undir súð. Sæþór er sannfærður um að þessi viðbót styrki Narfeyrarstofu verulega og komi sér líka vel fyrir Stykkishólm. Engin slík aðstaða hafi verið til í bænum. Vínstúkan henti t.d. vel hópum sem gott er að hrista saman fyrir árshátíð. Þá er líka hægt að halda lokuð samkvæmi á staðnum. 

Yfirgnæfandi hluti gesta í Narfeyrarstofu eins og annarra veitingastaða í Stykkishólmi er ferðafólk, mest útlendingar, en auðvitað Íslendingar líka. Í heimsfaraldrinum bauð Narfeyrarstofa upp á tilbúna fiskrétti og heimsendan mat, sem hjálpaði mikið upp á í rekstrinum. Í sumar hefur verið nóg að gera, stríður straumur gesta.

„Hér eru um þúsund rúm á hótelum og gistihúsum. Flest eru þau bókuð yfir háannatímann. Stykkishólmur er náttstaður. Við erum endastöð dagsins. Að kvöldi fer ferðamaðurinn út að borða.“ 

Narfeyrarstofa treystir ekki á gestakomur með rútum. Flestir koma á bílaleigubílum. Gestir eru 250 til 300 á hverjum degi. Rennslið er jafnt. Stórir hópar með rútum, þar sem allir fá það sama, valda álagi og hökti, segir Sæþór. Betra sé að afgreiða alla à la carte. Þá sé rennslið best. Yfir sumarið og háveturinn gerir gesturinn vel við sig í mat og drykk, en þeir sem koma á vorin og haustin eyða flestir minna, fá sér eitthvað léttara. „Allir tala um hversu gott hráefni við erum að vinna með. Við erum með hörpuskel, bláskel og fisk úr firðinum í margskonar útfærslum. 80 prósent af sölunni er fiskur.“ 

Óvissa ríkir um framtíð ferjusiglinga um Breiðafjörð. Sæþór eins og aðrir í Hólminum hafa áhyggjur af því hvað tekur við ef Baldur siglir ekki næsta sumar vegna ástandsins á skipinu.

Aðgerðaleysi ráðamanna í ferjumálum á Breiðafirði vekja undrun.

En brytinn í Narfeyrarstofu segir að það verði fundnar aðrar leiðir til að að fá gesti ef ferjunnar nýtur ekki við næsta sumar. 

„Við höfum marga fjöruna sopið. Við héldum að þetta væri búið strax fyrsta rekstrarárið, 2001, þegar ráðist var á tvíburaturnana í New York 11. september. Þá myndu nú allir hætta að ferðast. Svo kom hrunið 2008 og þá endurtókum við sönginn um að öllu væri lokið. En þar á eftir kom sprenging í ferðaþjónustunni. Síðast kom svo Covid-19. Við höfum lifað þetta allt af. Það er bara verkefnið. Við höfum notað skynsemina, verið gamaldags í fjármálahugsun, í fámennum hópi veitingafólks sem á sjálfa fasteignina undir reksturinn. Það er lykilþáttur. Þau sem borga himinháa leigu þola ekki að illa gangi í 3-4 mánuði. Þetta er ofboðsleg vinna en maður væri ekki í þessu nema af því að maður hefur ofboðslega gaman af þessu. Hausinn á manni snýst bara um mat og þjónustu.”

Veitingahjónunum Sæþór og Steinunni hefur boðist ýmsilegt, t.d. að opna svipaðan veitingastað annars staðar á landinu en niðurstaðan hefur alltaf orðið sú sama:

„Við höfum alltaf staðið í fæturna og sagst ætla að halda áfram því sem við erum að gera – og reyna að gera það vel. Þetta kann maður. Margir flaska á því að ætla að gleypa lífið.”

Sæþór við barinn – Mynd: ÓJ
Nýtt efni
Arnar Guðmundsson, Íslandsstofu

Íslandsstofa vinnur að því að markaðssetja Ísland sem ferðamannaland, kemur íslenskum fyrirtækjum á framfæri á erlendri grundu og liðkar til eftir bestu getu fyrir erlendri fjárfestingu á fimm sviðum atvinnulífs: orku og grænum lausnum, sjávarútvegi og matvælaframleiðslu, hugviti og tækni, listum og skapandi greinum - og loks ferðaþjónustu. Allt byggist þetta á útflutningsstefnu landsins, sem …

Það voru 27.293 starfandi í einkennandi greinum ferðaþjónustu hér á landi í mars 2024 sem er aukning um 2 prósent frá sama tíma í fyrra en 2 prósent færri í samanburði við mars 2018. Það ár voru ferðamenn hér flestir en gert er ráð fyrir álíka ferðamannastraumi í ár. Vægi starfsfólks með íslenskan bakgrunn er …

Þýski bílaframleiðandinn Volkswagen hefur slitið viðræðum við franska Renault um að þróa og smíða saman nýja gerð af rafknúnum smábíl á viðráðanlegu verði, sem keppt gæti við ódýrustu kínversku bílana. Hugmyndin var sú að bíllinn yrðu byggður á grunni Twingo-smábílsins frá Renault. Renault hyggst nú upp á eigin spýtur þróa Twingo áfram sem rafbíl og …

„Pittsburgh flugið fer vel af stað og er ánægjulegt að sjá að farþegar frá 25 Evrópulöndum hafa bókað flug með okkur til Pittsburgh um Ísland og þaðan hafa farþegar bókað flug til 30 áfangastaða Evrópumegin," sagði Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair, í tilefni af fyrstu áætlunarferð flugfélagsins til bandarísku borgarinnar á fimmtudaginn. Forstjórinn lagði um …

Undirbúningur er á lokastigi um að koma á fót ævintýramiðstöð á Suðurlandi, þar sem gistiaðstaða og þjónusta verður tengd þjónustu, gönguferðum og útivist ævintýragjarnra ferðamanna. Ferðafólk, statt við Skógafoss, í ævintýraleit á Suðurlandi - MYND: ÓJ „Það koma stundum mjög athyglisverð verkefni, eins og þegar reynslumikill aðili úr ævintýraferðaþjónustu, sem hefur verið í slíkum rekstri …

Það er auðvitað eðlilegt að Barselóna, höfuðborg Katalóníu, dragi til sín mikinn fjölda ferðafólks. Borgin er fögur, sögurík og spennandi - en líka dálítið þreytt orðin á öllum þessum vinsældum, hömlulausum gestaganginum. Á síðasta ári gistu yfir 12 milljónir manna borginni, um sjö prósentum færri en 2019. Við bætast síðan allir þeir sem koma í …

Argentíski víniðnaðurinn hefur átt erfitt uppdráttar síðustu ár vegna óðaverðbólgu, óstöðugs gengis og minnkandi útflutnings. Það virðist þó heldur vera að lyftast brúnin á vínframleiðendum og virðast þeir helst þakka það harkalegri aðhaldsstefnu öfgakennda frjálshyggjumannsins Javier Milei, sem tók við forsetaembættinu í Argentínu í desember. Það tók strax að hægja á verðbólgu á fyrstu mánuðum …

Árið 2023 var 4.240 bókum bætt á lista yfir bannaðar bækur í Bandaríkjunum. Aldrei fyrr hafa jafn margar bækur verið bannaðar á einu ári. En á síðustu árum hefur þeim bókum sem settar eru á þennan bannlista fjölgað ár frá ári. Afleiðingin er sú að aðgengi að bókunum er takmarkað og þær eru fjarlægðar af …